Η Σύχρονη Περίοδος

                              
                                     Έλληνες μετανάστες στην πόλη Ντίρε Ντάουα της Αιθιοπίας

Κατά τα μέσα του 19ου αιώνα οι Έλληνες της Αιθιοπίας ανέρχονταν σε ορισμένες δεκάδες, ή ολιγότητά τους όμως δεν τους εμπόδιζε να αναπτύσσουν αξιόλογη δραστηριότητα και να πρωτοπορούν στην εισαγωγή τεχνικών καινοτομιών στη χώρα, ώστε να παίζουν σημαντικό ρόλο στην οικονομική ζωή της χώρας και να επισύρουν τον θαυμασμό και την εκτίμηση των Αιθιόπων ηγεμόνων.

Ο αυτοκράτορας Θεόδωρος εμπιστευόταν την προμήθεια πολεμικού υλικού και άλλων εμπορευμάτων στους Έλληνες Εμπόρους, από τους οποίους δύο είναι περισσότερο γνωστοί κατά την περίοδο αυτή, ο Μαρκόπουλο και ο Ιωάννης Κότσικας, ο δεύτερος μάλιστα μας άφησε γραπτή έκθεση στην οποία διατυπώνει τις εντυπώσεις και τις σκέψεις του για την Αιθιοπία της εποχής του. Σ’ ένα σημείο της εκθέσεως του μας πληροφορεί ότι «Εκ των κατά καιρούς διατριψάντων εν Αβησσυνία Ελλήνων σώζεται εις υιός εξ Αβυσσινίδος γυναικός, έχων βαθμόν παρά τω Αυτοκράτορι Θεοδώρω»

Ο αυτοκράτορας Ιωάννης είχε στη υπηρεσία του τουλάχιστον τρείς Έλληνες. Σ’ αυτούς θα πρέπει να προσθέσουμε και τον ιατρό Νικόλαο Παρίση, ο οποίος είχε έλθει από την Ελλάδα ύστερα από παράκληση του αυτοκράτορα Ιωάννη προς τον βασιλιά της Ελλάδας Γεώργιο Α’ και παρέμεινε ως προσωπικός γιατρός του αυτοκράτορα, έχοντας αποκτήσει μεγάλη επιρροή σ’ αυτόν.

Κατά την περίοδο του Ιωάννη Δ’ έχουμε μια κατατοπιστική αναφορά για την εν γένει κατάσταση στην Αιθιοπία από τον Υποπρόξενο του Σουέζ Δημοσθένη Μητσάκη, ο οποίος πραγματοποίησε δυο διπλωματικές αποστολές στην Αιθιοπία, το 1879 και το 1884. Αυτές οι αποστολές μπορούν να θεωρούν ως η πρώτη επίσημη επαφή της Ελλάδος με την Αιθιοπία κατά την σύγχρονη περίοδο. Στην έκθεση του αναφέρει ένα σύνολο 70 Ελλήνων στην περιοχή του Σουακίν και στη Μασσάουα, που ασχολούντας με το εμπόριο ή τις καλλιέργειες, ένας δε είχε ιδρύσει εκκοκκιστήριο ο βάμβακος.

Κατά τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα, διογκώνεται στην Ελλάδα ένα μεταναστευτικό κύμα που θα διαμοιρασθεί και θα στραφεί προς όλες τις ηπείρους.Ιδιαίτερα έντονη θα παρουσιασθεί η μεταναστευτική ροπή μεταξύ των πληθυσμών των αλύτρωτων ακόμα περιοχών της χώρας μας, και ιδίως μετά την Μικρασιατική καταστροφή.

Ένας σημαντικός αριθμός από τα νησιά του Αιγαίου, τα Επτάνησα την Πελοπόννησο, την Ήπειρο και από άλλες περιοχές της χώρας μας, θα αποφασίσει να κάνει την τύχη του στην εξωτική αυτή, όπως την φανταζόταν, χώρα, κοντά σε συγγενείς, φίλους, συντοπίτες, που ο απόηχος της επιτυχίας και της ευημερίας τους έφθανε μέχρι τη χώρα μας.

 Η ανοιχτή πολιτική του αυτοκράτορα Μενελίκ προς τους ξένους και ιδιαίτερα η αγάπη του για τους Έλληνες, καθώς και το άνοιγμα της διώρυγας του Σουέζ, θα διευκολύνουν τη μετάβαση και την εγκατάσταση των Ελλήνων στην Αιθιοπία και έτσι θα δημιουργηθούν οι πυρήνες για τη συγκρότηση των διαφόρων Ελληνικών Κοινοτήτων που θα δραστηριοποιηθούν και θα οργανωθούν υποδειγματικά κατά την διάρκεια του αιώνα μας.

Ο αυτοκράτορας Μενελίκ υποδέχεται ευνοϊκά τους Έλληνες που εγκαθίστανται στη χώρα του και τους χρησιμοποιεί σε διάφορες εργασίες. Στην υπηρεσία του αυτοκράτορα βρίσκεται ο Έλληνας Αθανάσιος Σουρβής, στον οποίο ο Μενελίκ ανέθεσε πολλές διπλωματικές αποστολές. Σ’ άλλους Έλληνες ο αυτοκράτορας παραχώρησε αποκλειστικά προνόμια εκμεταλλεύσεως.

 Οι Έλληνες εγκαθίστανται σε διάφορες επαρχίες και πόλεις της χώρας όπως στο Χάραρ, στο Κέρεν, στην Ασμάρα, στη Μασσάουα, αλλά η ευνοϊκή στάση του Μενελίκ προσελκύει πολλούς στην Πρωτεύουσα Αντίς Αμπέμπα.

Δυο συγκριτικοί πίνακες των ξένων της πρωτεύουσας που παραθέτει ο Natsoulas, οι οποίοι έχουν στην κορυφή τους από πλευράς αριθμού τους Έλληνες, δείχνουν την αύξησή τους 65 από το 1906 σε 334 το 1910.

Μεταξύ των άλλων που πρόσφεραν κατά την περίοδο αυτή τις υπηρεσίες τους στον Μενελίκ είναι και ο Ορφανίδης που έκανε το σχέδιο του καθεδρικού ναού του Αγίου Γεωργίου, ο οδοντίατρος Κωνσταντίνος Καρακατσάνης και ο Ανδρέας Καββαδίας που εξέδωσε την πρώτη αιθιοπική εφημερίδα με τον τίτλο Aimiro (=γνώση). 

             

             Του Χρήστου Ε. Γιαννούλα
Καθηγητής του Ελληνικού Γυμνασίου της Αντίς Αμπέμπας (1973 - 77)

 

 

Comments