Η Ιταλική Κατοχή

           

                                                       Ελληνες κρατούμενοι στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Κόρεμ

 

Όταν εισέβαλαν οι Ιταλικές στρατιωτικές δυνάμεις στην Αιθιοπία (1936), υπηρετούσαν σε αυτές και Δωδεκανήσιοι με Ιταλική υπηκοότητα. Ήσαν στρατιώτες Ελληνικής καταγωγής, που είχαν επιστρατευτεί από τους Ιταλούς. Μεταξύ αυτών, ήσαν οι γιατροί  Σακελάριος Ζαΐρης και Γεώργιος Ζαλάχας. Με τα την λήξη του πολέμου, παρέμειναν στην Αιθιοπία και αποτέλεσαν αξιόλογα μέλη της Ελληνικής Παροικίας.

 

Μετά την φυγή του Αυτοκράτορα Χάιλε Σελάσιε και της οικογενείας του, δημιουργήθηκε κενό εξουσίας, στην χώρα. Αιθίοπες πολίτες, προς εκδίκηση της Ιταλικής εισβολής, στοχοποίησαν τους ευρωπαίους πολίτες της χώρας. Λεηλάτησαν και κατέστρεψαν πολλές περιουσίες, μεταξύ αυτών και Ελληνικές ιδιοκτησίες. Για να προστατευθούν, 200 Έλληνες πολίτες, κατέφυγαν στην Βρετανική Πρεσβεία. Μεταξύ αυτών, ήταν και ο Πρόεδρος της Ελληνικής κοινότητας της Αντίς Αμπέμπας, Βασίλης Ασλανίδης.

Την εποχή εκείνη, ζούσαν στην Αιθιοπία 3.140 Έλληνες. Ήταν η μεγαλύτερη ξένη  κοινότητα. Είχαν, υπό τον έλεγχο τους την οικονομία της χώρας. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός, ότι το 90% των καταστημάτων, στο κέντρο της Αντίς Αμπέμπας, ανήκαν σε Έλληνες.

Το μεγάλο πρόβλημα τους ήταν οι κατασχέσεις των περιουσιών τους. Όπως αναφέρει σε εκθέσεις του, ο Κλεάνθης Μαρκόπουλος, ο Έλληνας, Επικεφαλής Ασφαλείας του Αιθιοπικού Κράτους, μέχρι την εισβολή των Ιταλών, ενεργό ρόλο, είχαν μερικοί Έλληνες συνεργάτες των Ιταλών. Αυτοί, κατέδιδαν τους συμπατριώτες τους ‘’ως μη φιλικά προσκείμενοι προς τις Ιταλικές αρχές’’. Οι Ιταλοί, προχωρούσαν στις κατασχέσεις των περιουσιών τους και τους έδιναν ως αμοιβή, μερίδιο από τις κατασχεθείσες περιουσίες.

 

Ο Επίτιμος Πρόξενος της Ελλάδος στην Αιθιοπία, Ιάκωβος Ζερβός, αποτέλεσε για τους Ιταλούς, ‘’μισητό πρόσωπο’’. Το πρόβλημα ήταν, ότι πίστευαν ότι εκτός από γιατρός του Χάιλε Σελάσιε, ήταν και ‘’μυστικός σύμβουλός’’ του. Μάλιστα η εφημερίδα Τζιορνάλε Ντ’ Ιτάλια σε φύλλο της, τον Ιανουάριο του 1936, τον συκοφαντούσε ως ‘’κομπογιαννίτη, θαυματοποιό µε εξειδίκευση σε ενέσεις ναρκωτικών, ραδιούργο και άπληστο’’.

Κατά την διάρκεια του Ελληνό-Ιταλικού πολέμου, τον Δεκέμβριο του 1940, οι  Ιταλικές αρχές συνέλαβαν Έλληνες πολίτες και μερικούς πολίτες Αρμενικής καταγωγής και τους εκτόπισαν ως ‘’αιχμάλωτους πολέμου’’, σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Σύμφωνα με τα αρχεία της Ελληνικής Κοινότητας της Αντίς Αμπέμπας, στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Σαρκάμα, στο Ούρσο, εκτοπίστηκαν οι παρακάτω συμπατριώτες μας: Σταύρος Βαπορίδης, Δημήτριος Βλαχόπουλος, Χρήστος Γερασιμίδης, Κων/νος Γεωργακάς, Νικόλαος Γεωργακάς, Απόστολος Γιώτης, Πασχάλης Γιώτης, Ανδρέας Γκόψης, Πολύδωρος Ζέκος, Μιχαήλ Ζέκος, Πίνδαρος Ζερβός, Χριστόφορος Ζερβός, Δημήτριος Θωμάς, Παναγιώτης Κουτσούκης, Διονύσιος Μαγδαληνός, Σπυρίδων Μαγδαληνός, Γεώργιος Μπουζούβης, Διονύσιος Παναγιωτάτος, Νικόλαος Πολυταρίδης, Ανδρέας Πράντης, Νομικός Ρούσος, Διονύσιος Σγολόμπης, Κων/νος Σφακιανός και ο Αντώνιος Φυκίου. Επίσης, στο παραπάνω στρατόπεδο είχαν εκτοπιστεί, ο Παύλος Χατζηπαύλου και τα αδέλφια Αλέξανδρος και Κων/νος Βάγιας.

 

…Ο Γεώργιος Δούκας, κρατούμενος και αυτός στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Κόρεμ, σε άρθρο του, με τίτλο Η Ιστορία της Ομογένειας, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Το Φώς της Αφρικής (2001), αναφέρει τους παρακάτω συγκρατουμένους του: Γεώργιος Αναστασιάδης, Κων/νος Αντύπας, Γεώργιος Γιαννούκος, Γεώργιος Γιαννόπουλος, Ιωάννης Γκαλτής, Εμμανουήλ Δριτσώνας, Παναγιώτης Καββαδίας, Κ.Κανελάτος, Ευθύμιος Καραγιάννης, Βασίλειος Καραθανάσης, Κων/νος Κιούσης, Γεράσιμος Κομινάτος, Παύλος Κορδάς, Ευάγγελος Κουφάλης, Φ. Λυναρδάτος, Εμμανουήλ Μαριάκης, Ιάκωβος Μαρής, Ευάγγελος Μουρελάτος, Φωκίων Νομπέλης, Χαρίλαος Παγιάσης, Χαρίλαος Παρρής, Νικόλαος Παπασίνος,  Βασίλειος Παπατάκης, Κων/νος Παπατζήμας, Ιωάννης Πράντης, Κων/νος Πρωτογερέλης, Κων/νος Πύρσος, Γεώργιος Σιδερίδης,  Γεώργιος Φίλης, Κων/νος Φίλης, Κων/νος Φιωράτος,  Α.Φωκίου και ο Γεώργιος Χατζηανδρέας. Μεταξύ των κρατουμένων ήταν και ο Αρχιμανδρίτης Ηρωδίων και δυο γυναίκες, η Κούλα Χαλκούση και η Τζένη, που εργαζόταν ως μαία. Αναφέρει με τα μικρά τους ονόματα, τον Δημήτριο (Μπαμπίνο), και τον μάγειρα Αποστόλη. Επίσης, στο παραπάνω στρατόπεδο είχαν εκτοπιστεί, ο καθηγητής μας, ο Σοφοκλής Μπινιάρης, ο Ηλίας Ταταλιάς, ο Κων/νος Μήτσου  και τα αδέλφια Ευάγγελος και Νέστωρ Βαπορίδης.

 

Πηγή του παραπάνω άρθρου είναι τα αρχεία της Ελληνικής Κοινότητας της Αντίς Αμπέμπας και το άρθρο, της ιστορικού Φωτεινής Τομαή, με τίτλο Ελληνική τραγωδία στην Αιθιοπία, που δημοσιεύτηκε στην ηλεκτρονική έκδοση, της εφημερίδας Το Βήμα (2011). Τέλος, παρακαλούμε όποιον γνωρίζει ονόματα κρατουμένων, που δεν αναφέρονται τους παραπάνω καταλόγους, όπως μας ενημερώσει.


___________________________________

Η Αλεξάνδρα Ζέκου-Γρυπάρη, μας έστειλε ένα μοναδικό ντοκουμέντο, από το ημερολόγιο που κρατούσε, ο εκτοπισμένος, στο Στρατόπεδο συγκέντρωσης της Σαρκάμα στο Ούρσο, Μιχαήλ Ζέκου (1941). Πρόκειται, για τον παρακάτω κατάλογο κρατούμενων, όπου σε αυτόν, αναφέρεται ο τόπος διαμονής του κρατουμένου, η ηλικία του και ο τόπος καταγωγής του:

ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣ ΑΜΠΕΜΠΑΣ: Πολύδωρος Ζέκου, 60 ετών, Βουλγαρία, Μιχαήλ Ζέκου, 26 ετών, Διονύσιος Μαγδαληνός, 51 ετών, Κεφαλονιά, Σπυρίδων Μαγδαληνός, 46 ετών, Κεφαλονιά, Άγγελος Μαγδαληνός, 40 ετών , Κεφαλονιά, Κων/νος Καρακατσάνης, 65 ετών, Δημήτριος Θωμάς, 52 ετών, Κύμη, Σταύρος Βαπορίδης, 32 ετών, Κομοτηνή, Κων/νος Σφακιανός, 40 ετών, Κυπαρίσσια, Ηλίας Παπασίνος, 40 ετών, Τρίπολη, Νικόλαος Πολυταρίδης, 27 ετών, Λήμνος, Γεώργιος Πολυταρίδης, 26 ετών, Λήμνος, Παναγιώτης Καρράς, 36 ετών, Λήμνος, Νότης Πράντης, 31 ετών, Κόρινθος, Δημήτριος Βλαχόπουλος, 41 ετών, Νικόλαος Γεωργακάς, 29 ετών, Κυπαρίσσια, Σταύρος Χωματάς, 33 ετών, Μαγνήσια, Αντώνιος Φυκίου, 36 ετών, Σμύρνη, Δημήτριος Μαυρίκος, 59 ετών, Μυτιλήνη, Διονύσιος Αντύπας, 25 ετών, Κεφαλονιά, Παναγιώτης Καλογερόπουλος, 41 ετών, Χρυσόστομος Τζοπάνος, 32 ετών, Δημήτριος Πάσχος, Ιωσήφ Τσιμωνίδης, Ιωάννης Κιούσης, 25 ετών, Σωτήριος Κιούσης, 40 ετών, Απόστολος Φίλης, 58 ετών, Ήπειρος, Νικόλαος Φίλης, 36 ετών, Ήπειρος, Βασίλειος Φίλης, 54 ετών, Ήπειρος, Γεώργιος Μπουτζουβής, 29 ετών, Τρίπολη, Νομικός Ρούσσος, 31 ετών, Νικόλαος Βοζίκης, 25 ετών, Ευάγγελος Ορτεντζάτος, 39 ετών, Ευάγγελος Βαλεντής, 38 ετών, Διονύσιος Παναγιωτάτος, 42 ετών, Κεφαλονιά, Κων/νος Αντωνάτος, 25 ετών, Κεφαλονιά, Δημήτριος Ζιγκλάρας, Ιωάννης Φόβος, 52 ετών, Βόλος, Ματθαίος Τσόμπουλος, 42 ετών, και ο Χαράλαμπος Λυκούδης, 28 ετών, Κεφαλονιά.

ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΗΣ ΝΤΙΡΕ ΝΤΑΟΥΑΣ: Ιωάννης Καλαμπακτασιώτης, Δημήτριος Καλαμπακτασιώτης, Γεώργιος Καρέλλας, Παύλος Αλεξάνδρου, Μπάμπης Λιβιεράτος, 68 ετών, Κεφαλονιά, Δημήτριος Λιβιεράτος, Κεφαλονιά, Στέφανος Μολδοβάνος, Δημήτριος Δρακοπούλος, Ιωάννης Γαλάτης, Κων/νος Βάγιας, 43 ετών, Λάρισα, Αλέξανδρος Βάγιας, 22 ετών, Λάρισα, Ν. Θεοφιλάτος, Κεφαλονιά, Γαβριήλ Νικολαΐδης, Ιερέας, Νικόλαος Λαΐος, Δάσκαλος, Νικόλαος Λαζαρίδης, Σπύρος Πολυκαλάς, Ναπολέων Μεσσηνέζης, Μανώλης Κωνσταντάρας, Μανώλης Κύργιας, Ναούμ Σακαγιάν, 31 ετών, Ναζαρέτ Αζαριάν, Rahmadulla, Ινδός, και ο Ali Ismail, Τούρκος.


ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΟΥ ΧΑΡΑΡ: Σταύρος Βραχάτης, Αναστάσιος Πλακιώτης, Sombrahand, Ινδός και ο Stefan Dagasarian.


ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΗΣ ΑΖΟΖΑ: Γεώργιος Αμπατζής, Αντώνης Πιτσαλίδης, Δημήτριος Μαμούνας, Απόστολος Τυρωπόλης, Γεώργιος Κουτσούκης, Γεώργιος Φραντζεσκάκης, Ηλίας Τατάλης, Σπύρος Μελάτος, Λήμνο, Γεώργιος Κουρουνιώτης και ο Κων/νος Καμπούρης, 22 ετών, Δωρίδα.

ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΑΠΟ ΑΛΛΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΑΙΘΙΟΠΙΑΣ: Φίλιππος Εξάρχου, Σάγιο, Δημήτριος Εξάρχου, Σάγιο, Λυκούργος Κανέλλης, 44 ετών, Αντάμα, Γεώργιος Καρανικόλας, Aisha, Μιχάλης Ζαλάχας, Aisha, Γεώργιος Κομινάτος, Ντέντερ, 43 ετών, Κεφαλονιά και ο Boghos Esquidjian, Asba Litoria.


Comments