Οι Καθηγητές

                                             

                                                            ΒΕΡΑ ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΥ

...Η Βέρα Βαγγελάτου το γένος Τσακιργιάννη (1916-2014), ήταν ένα πνευματικό άτομο το οποίο δίδαξε την δεκαετία του 1960, στο Ελληνικό Σχολείο της Αντίς Αμπέμπας. Γεννήθηκε στην Σάμο και σπούδασε στην Αθήνα, στο Χαροκόπειο Διδασκαλείο Οικοκυρικής Εκπαίδευσης.

Δίδαξε το μάθημα των Καλλιτεχνικών στις μαθήτριες και τις βοήθησε να αγαπήσουν την τέχνη. Με την καθοδήγηση της, πολλές μαθήτριες κράτησαν για πρώτη φορά μολυβί και πινέλο στα χέρια τους. Η Αλεξάνδρα Ζέκου από την Αντίς Αμπέμπα, σε άρθρο της γράφει: <<Έπρεπε όλες να ετοιμάσουμε για το τέλος του έτους τουλάχιστον από ένα έργο (κέντημα ή πίνακα ζωγραφικής) για τη δημοπρασία, που γινόταν στη γιορτή των απολυτηρίων, προς ενίσχυση του ταμείου της κοινότητας. Καθηγήτρια μας ήταν η ξεχωριστή Βέρα Βαγγελάτου. Θυμάμαι την πρώτη φορά που μου είπε να διαλέξω το θέμα που θα μου άρεσε να ζωγραφίσω, τα είχα τελείως χαμένα και με διακατείχε μια άρνηση. Ήμουν πεπεισμένη ότι ήταν αδύνατο να τα καταφέρω αφού δεν μπορούσα να τραβήξω ούτε μια ίσια γραμμή. Κατά κάποιο τρόπο με έπιασε και σιγά-σιγά άρχισα να αφήνω τον εαυτό μου ελεύθερο ώσπου κατέληξε να μου αρέσει αυτό που έκανα>>. 

Ήταν επίσης υπεύθυνη του θαλάμου των κοριτσιών, ο οποίος βρίσκεται στον Α' όροφο του Οικοτροφείου. Εκεί ερχόταν σε επαφή με τις μαθήτριες, τις οποίες κατεύθυνε με έναν μοναδικό τρόπο. Είναι χαρακτηριστική η περιγραφή της Μελπομένης Πανά, από την Ασμάρα:<<Την Βέρα Βαγγελάτου την θεωρούσαμε μάνα μας, στάθηκε δίπλα μας, μας συμβούλευε και μας βοηθούσε σε κάθε μας πρόβλημα. Ήταν η παρηγοριά μας, ήταν ο άνθρωπος μας>>. 

...Ένα άλλο στοιχείο της προσωπικότητάς της φάνηκε όταν κατά διάρκεια ενός διαλείμματος που έκαναν τα παιδιά του Οικοτροφείου, ο Γυμνασιάρχης Νικόλαος Δράκος παρατήρησε ότι ένας μαθητής συνομιλούσε με μια μαθήτρια. Αμέσως τους κάλεσε κοντά του και άρχισε να τους ''κτυπά'', πρώτο το αγόρι και μετά το κορίτσι. Την σκηνή παρακολούθησε η Βέρα Βαγγελάτου, η οποία μόλις ο Γυμνασιάρχης ολοκλήρωσε τον ''ξυλοδαρμό'', μπήκε με ορμή στο γραφείο του και διαμαρτυρήθηκε με έντονο ύφος. Από την άλλη πλευρά, ο Γυμνασιάρχης ''αιφνιδιάσθηκε'' από την αντίδραση της καθηγήτριας. Το αποτέλεσμα από το παραπάνω επεισόδιο ήταν, ο Γυμνασιάρχης να μην ξανακτυπήσει μαθήτρια !!!

...Έκτος από την εκπαίδευση ασχολήθηκε και με την συγγραφή διηγημάτων. Σε αυτά αναφέρεται σε ιστορικά γεγονότα τα οποία διαχειρίζεται με ένα μοναδικό τρόπο, με αποτέλεσμα ο αναγνώστης να προβληματίζεται εάν πρόκειται για πραγματικά γεγονότα ή είναι γέννημα της φαντασίας της. Έγραψε τα παρακάτω πέντε βιβλία και δημοσίευσε στο περιοδικό «Νέα Εστία» αρκετά διηγήματα:

-ΞΕΝΑ ΧΩΜΑΤΑ (1959 και 1982): Βρίσκονται στο ύψος της τροπικής μαγείας. Ονόματα εξωτικά χοροπηδούν μπροστά στα μάτια μας και μας υποβάλλουν ένα μακρινό μυστήριο που περιγράφεται με επική μεγαλοπρέπεια...(Αλκής Θρύλος, μέλος της ''Ομάδας των Δώδεκα'').

-DΑR-ΕS-SΑLΑΜ το λιμάνι της ειρήνης (1960 και 1984): Τιμήθηκε με το βραβείο της ''Ομάδας των Δώδεκα''(1961). Σκοπός της ομάδας, ήταν η βράβευση νέων συγγραφέων, μέλη της, ήταν σπουδαίοι Έλληνες λογοτέχνες (1951-66). 

-ΑΓΡΙΑ ΚΥΜΑΤΑ (1985): Παρουσιάζει το δράμα της Μικρασιατικής Καταστροφής του 1922 και μεταξύ άλλων καταγράφει τα υγειονομικά προβλήματα και την κάθε είδους εκμετάλλευση παιδιών και έφηβων, που αντιμετώπιζαν οι πρόσφυγες.

-ΚΥΝΗΓΗΜΕΝΟΙ (1962 και 1988): Η αφήγηση της έχει παλμό και δύναμη και μας δίνει την ατμοσφαίρα της εποχής που περιγράφει. Κείμενο μεστό και δυνατό, μια νέα ωραία προσφορά της στη σύγχρονη πεζογραφία μας. (Εφημερίδα ''Ελευθεροτυπία'',1989).

-ΤΟ ΤΡΥΦΕΡΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ (1987): Το βιβλίο είναι γραμμένο από γυναίκα με πρώτο και ουσιαστικό χαρακτήρα του, τον άντρα !!! "....Η πρωτοτυπία; Μα, το πρώτο πρόσωπο που αφηγείται, είναι ένας άντρας, ενώ η συγγραφέας του βιβλίου είναι γυναίκα! (Περιοδικό "Πάνθεον",1987) 

-ΑΙΘΙΟΠΙΑ πικρή εδέμ (1991): Αναφέρεται στην ιστορία ενός Έλληνα μετανάστη που ήρθε στην Αιθιοπία το 1906, υπάρχουν ιστορικά γεγονότα της χώρας και η τραγική ιστορία ενός Έλληνα Λοχαγού, ο οποίος ήταν υπεύθυνος του οπλοστασίου της χώρας, την εποχή του αυτοκράτορα Μενελικ Β'.

...Στην εφημερίδα ''Κοντά σας'' δημοσίευσε ένα απόσπασμα από το διήγημα ''Η γοητεία της μιας ερήμου'', το κείμενο αναφέρεται στην έρημο της Ταγκαλίας. Επίσης δημοσίευσε δυο διηγήματα, το πρώτο ''Αιθιοπικές βροχές'' και το δεύτερο ''Στις ψηλές κορφές της Αιθιοπίας''. Εκεί έκανε μια αφιέρωση, όπου η εφημερίδα μας προσπαθεί με κάθε τρόπο να κάνει πράξη την ευχή της:<<Αφιερώνω το οδοιπορικό, που θα ακολουθήσει σε όλα τα παιδιά μας που είδαν το φως της ζωής στη φιλική γή της Αιθιοπίας, με την ευχή πάντα να ενδιαφέρονται για ότι αναφέρεται σε κείνη τη δεύτερη πατρίδα>>.

...Πηγή του παραπάνω άρθρου είναι το αρχείο της εφημερίδας ''Κοντά σας'' και το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου.












ΜΑΡΚΟΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ

Ο Μάρκος Λαζαρίδης (1911-1992) ήταν ένας Λογοτέχνης, ο οποίος δίδαξε στα Ελληνικά Σχολεία της Αφρικής. Διετέλεσε δάσκαλος και Διευθυντής της Μπολλολάκειου Δημοτικής Σχολής της Ντίρε Ντάουας (1946-1966) και μέχρι το 1974 δίδαξε στα Ελληνικά Σχολεία της Αρούσα (Τανζανία), του Λάγκος (Νιγηρία) και για ένα μικρό διάστημα και στο Τζιμπουτί.

Γεννήθηκε στη Σμύρνη της Μικράς Ασίας, γονείς του ήταν ο Ιερέας Ηρακλής Λαζαρίδης και η Μαριάνθη Χατζηπαναγιώτου. Μετά τις ταραχές που ξέσπασαν στην Σμύρνη το 1914, η οικογένεια του αναγκάστηκε να καταφύγει στην Καλαμάτα. Εκεί πέρασε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια. Σπούδασε στο Διδασκαλείο του Πύργου Ηλείας και μετεκπαιδεύτηκε στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

...Ήταν ένας ανθρωπιστής. Ο Ιωάννης Α. Θωμόπουλος, ο οποίος δίδαξε μαζί του στο Ελληνικό Σχολείο της Ντίρε Ντάουας, εγράψε για τον Μάρκο Λαζαρίδη:<<Ο πόνος έτσι είχε ζυμώσει την ψυχή του από τα παιδικά του τα χρόνια, έτσι που ''έκανε η σκέψη του τη γη κι όλο το σύμπαν σπίτι του''. Έτσι είχε αγαπήσει τον άνθρωπο και τα ανθρώπινα, τόσο πολύ, τόσο βαθειά, που θα ευχόσουν όλοι οι άνθρωποι να έχουν την ανθρωπιά του να είχαν και την ευγένεια του και την ψυχή του>>.

...Η ευαισθησία του τον οδήγησε να γράψει διηγήματα και ποιήματα επηρεασμένα από τη ζωή του στην Αιθιοπία. Έγραψε πέντε βιβλία και ένα μεγάλο αριθμό άρθρων, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Νέα Εστία. Πρόκειται για συλλογές διηγημάτων και ποιημάτων, οι οποίες αναφέρονται στα έθιμα των Αιθιόπων, τους Ελληνοαιθίοπες μαθητές του και στον Ελληνισμό της Ντίρε Ντάουας και της περιοχής του Χάραρ.

Έγραψε τα παρακάτω βιβλία: 

- Ο Σταυρός του Νότου (1952)
- Η Τροπική ζάλη (1954)
- Η Γαζέλα (1961)
- Ποιήματα (1975)                                                                                                                                                                                          
- Ισημερινός (1978)

...Στο διήγημα “Οι Λωτοί'' το οποίο περιλαμβάνεται στο βιβλίο ''Ο Σταυρός του Νότου'', αναφέρεται σε μια πραγματική ιστορία, που διαδραματίστηκε την δεκαετία του 1950:

Σε ένα χωριό της περιοχής του Χάραρ ζούσε μια Ελληνική οικογένεια, ηταν οι μόνοι Έλληνες που ζούσαν εκει. Την αποτελούσαν οι δυο γονείς και τα οκτώ παιδιά τους. Τα παιδιά πήγαιναν στο Αιθιοπικό Σχολείο και δεν μιλούσαν καθόλου Ελληνικά. Οι γονείς γνώριζαν ελάχιστα γράμματα, μόλις που μπορούσαν να διαβάσουν και να γράψουν ένα γράμμα.

Την ήσυχη ζωή τους την τάραξε ένα απρόοπτο γεγονός. Ένα από τα παιδιά αρρώστησε και ο ''μάγος της περιοχής'' δεν έκανε καλή ''διάγνωση'' και το παιδί πέθανε. Το παιδί θάφτηκε αβάφτιστο, χωρίς παπά και ψαλμωδία. Τη νεκρική πομπή των λευκών ανθρώπων, την παρακολούθησαν έκπληκτοι οι Αιθίοπες κάτοικοι του χωριού.

Το παραπάνω γεγονός το πληροφορήθηκε ένας Έλληνας οδηγός φορτηγού αυτοκίνητου, ο οποίος τροφοδοτούσε με εμπορεύματα τον συμπατριώτη μας. Ενημέρωσε αμέσως την Ελληνική Κοινότητα της Ντίρε Ντάουας, η οποία κατέβαλε μεγάλες προσπάθειες να πείσει τον πατέρα, σχετικά με το μέλλον των παιδιών του.

Τελικά, η Ελληνική Κοινότητα της Ντίρε Ντάουας ανέλαβε υπό την προστασία της την οικογένεια και την μετέφερε στη Ντίρε Ντάουα. Το πρώτο πράγμα που έκανε ήταν να βαπτίσει τα παιδιά και να τα γράψει στο Ελληνικό Σχολείο. Δυστυχώς, μόνο τα δυο μικρότερα παιδιά μπόρεσαν να το παρακολουθήσουν, τα υπόλοιπα δεν έμαθαν ποτέ την Ελληνική γλώσσα.

Μια από τις κοπέλες της οικογένειας πέθανε σε ηλικία 18 χρόνων. Όλος ο Ελληνισμός της Ντίρε Ντάουας την έκλαψε, ήταν ένα γλυκό άτομο, το οποίο ακόμα το θυμόμαστε. Σήμερα από την οικογένεια ζουν μόνο τα δυο παιδιά που πήγαν στο Ελληνικό Σχολείο, το μεγαλύτερο ζει στην Ελλάδα και το μικρότερο στην Αμερική.

Ο Μάρκος Λαζαρίδης την πρώτη του επίσημη εμφάνιση στη λογοτεχνία, την πραγματοποίησε με το βιβλίο του ''Ο Σταυρός του Νότου'', το οποίο τιμήθηκε με το βραβείο της ''Ομάδας των Δώδεκα'' (1952). Μέλη της ομαδας ήταν σπουδαίοι Έλληνες λογοτέχνες, όπως ο Κώστας Ουράνης, ο Πέτρος Χάρης, ο Ηλίας Βενέζης, ο Άγγελος Τερζάκης και ο Μ. Καραγάτσης. 

...Σε επιστολή του προς τον Μάρκο Λαζαρίδη, σχετικά με τα διηγήματα που περιλαμβάνονται στο βραβευμένο βιβλίο, ο Μ. Καραγάτση γράφει:<< Άρτιο και περίτεχνο είναι και η ''Γερακίνα''. Όσο για το ''Μελαψό φίλο'' επιτρέψτε μου να σας συγχαρώ. Πρόκειται για διήγημα αριστουργηματικό, διαμάντι πραγματικό της λογοτεχνίας μας>>. 

...Πηγή του παραπάνω άρθρου είναι το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου και το βιβλίο του Μάρκου Λαζαρίδη ''Ο Σταυρός του Νότου''.










ΙΩΑΝΝΗΣ Α. ΘΩΜΟΠΟΥΛΟΣ

Τον Ιούνιο συμπληρώθηκαν 30 χρόνια από τότε που έφυγε από κοντά μας ο Ιωάννης Α. Θωμόπουλος (1911-1988). Ήταν η σπουδαιότερη πνευματική προσωπικότητα, που δίδαξε στα Ελληνικά σχολεία της Αιθιοπίας. Διετέλεσε γυμνασιάρχης και καθηγητής του Ελληνικού Σχολείου της Αντίς Αμπέμπας (1952-1956) και διευθυντής του Ημιγυμνάσιου της Ντίρε Ντάουας (1957-1959).

Σαν Φιλόλογος, εφήρμοσε πρωτοπόρες μεθόδους διδασκαλίας για την εποχή του. Πρώτος δίδαξε ''εκτός της διδακτέας ύλης'', χρησιμοποιώντας τα βιβλία των Παπαρρηγόπουλου και Σάθα, ιστορικούς της νεότερης Ελλάδος, για να έχουν οι μαθητές σφαιρική εικόνα για την Ιστορία μας. Με αποτέλεσμα, να έρθει σε αντίθεση με καθηγητές του.

...Δημιούργησε τη βιβλιοθήκη του Ελληνικού Σχολείου της Αντίς Αμπέμπας και επί των ημερών του, έγιναν οι πρώτες μαθητικές εκλογές.

Ήταν μια ξεχωριστή προσωπικότητα. Δεν δίστασε να τα βάλει με το κατεστημένο. Και αυτό φαίνεται από το παρακάτω περιστατικό: Κατά τη διάρκεια ενός διαλείμματος, διαπίστωσε, ότι ο καθηγητής των Αιθιοπικών, ο αγαπητός σε όλους μας, Ασράτ Τατσιμπέλ, έπινε τον καφέ μόνος του. Σε ερώτημα προς τους καθηγητές, που οφείλετε το γεγονός, του απάντησαν, ότι ''είθισται οι ξένοι να μην πίνουν καφέ με τους ντόπιους''. Η απάντηση που έλαβε τον εξόργισε και τότε κάλεσε τον Αιθίοπα καθηγητή, να πίνει τον καφέ μαζί τους, πράγμα που έγινε. Η πρωτοβουλία του, προκάλεσε την αντίδραση του διδακτικού προσωπικού και μελών του Δ.Σ της Ελληνικής Κοινότητας της Αντίς Αμπέμπας.

...Ήταν επίσης σπουδαίος Γλωσσολόγος. Πίστευε ότι τα τοπωνύμια, είναι τ’ ακριβά και πολύτιμα κειμήλια του ιστορικού βίου κάθε έθνους. Δεν είναι το απλό γλωσσικό υλικό, αλλά ονόματα που κρύβουν μέσα τους πληροφορίες ιστορικές, θρησκευτικές, τοπογραφικές και γεωγραφικές, εθνολογικές και άλλες. Ήταν ιδρυτής της Ελληνικής Ονοματολογικής Εταιρείας (1980) και διετέλεσε Πρόεδρος της επί σειρά ετών.

...Με την ιδιότητα του γλωσσολόγου, μελέτησε την Αμαρική γλώσσα και διεπίστωσε την υπάρξη πλήθους ελληνικών λέξεων σε αυτή. Το άρθρο του με τον τίτλο ''η εκπαίδευση στην Αιθιοπία'', δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Νέα Εστία (1954) και στην εφημερίδα ''Κοντά σας'' (αρ. Φύλλου 104).

...Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Αιθιοπία, δημοσίευσε σειρά άρθρων στο περιοδικό Νέα Εστία σχετικά με την Ιστορία της χώρας, την πνευματική εξέλιξή της και την Αλεξανδρινή επιρροή της. Επίσης δημοσίευσε άρθρα για την Αφρική και τα παρακάτω για τον Ελληνισμό της Αιθιοπίας:

-Η Πνευματική Ζωή των Ελλήνων (1955): Αναφέρεται στους ανθρώπους του πνεύματος και της τέχνης, που ζούσαν τότε στην Αντίς Αμπέμπα, όπως: ο Μητροπολίτης Νικόλαος, ο Πρέσβης Δημήτρης Παπάς, ο ζωγράφος Βάσος Γερμενής, ο γλύπτης Κώστας Γεωργακάς, ο μουσικός Σπύρος Θεοχαρόπουλος και ο ηθοποιός Γιώργος Ταλάνος. Κάνει ιδιαίτερη αναφορά και στο βιβλιοπωλείο του Γιώργου Γιαννόπουλου.

Ο ηθοποιός του Εθνικού Θεάτρου, Γιώργος Ταλάνος, είχε ιδρύσει το ''Ερασιτεχνικό Θεατρικό Συγκρότημα'', το οποίο μεταξύ άλλων, έπαιξε και τα έργα: ''Φουσκοθαλασσιές'' του Δημήτρη Μπόγρη και το έργο ''ο Υιός της απώλειας'' του Άγγελου Τερζάκη. Το τελευταίο παίχτηκε και στη Ντίρε Ντάουα. Τα σκηνικά και των δυο θεατρικών παραστάσεων ήταν του Βάσου Γερμενή.

Τα μέλη του θιάσου ήταν: Λίνα Τουλούπα, Ειρήνη Παπαφιλίππου-Παπαδάτου, Μαίρη Ταλάνου, Μαρία Τζομπάνου, Μαίρη Βιρβίλη, Ελένη Γκόψη, 'Ολγα Στατηρά, Γιώργος Ταλάνος, Άλκης Μαγδαληνός, Δαμιανός Παπαϊωάννου, Βασίλης Βόφος, Νίκος Μαγδαληνός, Δημήτρης Παπαδάτος, Χαράλαμπος Μιχαηλίδης, Νίκος Στουραΐτης και Αντώνης Παπαβασιλειάδης.

-Ο Ασκητής του Χάραρ (1958): Κάνει μια μοναδική περιγραφή, της διαδρομής που ακολούθησε, από τη Ντίρε Ντάουα μέχρι το Χάραρ, για να συναντήσει τον ''μοναχικό φιλόσοφο”, οπως αποκαλεί τον Σταύρο Βραχάτη, ο οποίος ήταν βαθύς γνώστης της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας και είχε προβληματιστεί, από το άρθρο του Ιωάννη Α. Θωμόπουλου, σχετικά με τον τρόπο που ''πέρασαν'' τόσες ελληνικές λέξεις, στην Αμαρική γλώσσα. Μετά από τη συζήτηση που είχαν, κατέληξαν στο συμπέρασμα, ότι αυτό οφείλεται, στην επιρροή που είχε η χώρα, απο την Αλεξανδρινή και Βυζαντινή περιόδο. Ο Σταύρος Βραχάτης είχε διατελέσει, Διευθυντής της Εθνικής Τράπεζας της Αιθιοπίας και Πρόξενος της Ελλάδος, στη Ντίρε Ντάουα.

Τέλος, ας σημειωθεί ο Ιωάννης Α. Θωμόπουλος δίδαξε, στα Πανεπιστήμια της Ουψάλα και της Λουντ (Σουηδία) και το 1939 διορίσθηκε Λέκτορας Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας (Πολωνία), χωρίς να μπορέσει να διδάξει, λόγω του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Διετέλεσε Γενικός Επιθεωρητής Μέσης Εκπαίδευσης και Διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος (1974-77).

...Πηγή του παραπάνω άρθρου είναι το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, η Ελληνική Ονοματολογική Εταιρεία και το βιβλίο του Δημήτρη Καλογερόπουλου ''Οι Δυο μου Πατρίδες”.








Ούτε που κατάλαβα πώς πέρασαν τα 11 χρόνια, όταν μαθήτρια της δευτέρας τάξης του Δημοτικού, ήρθα στο σχολείο της Ελληνικής Κοινότητας της Αντίς Αμπέμπας (2002). Ήταν μια μεγάλη αλλαγή στη ζωή μου, να έρθω στον τόπο όπου έζησαν οι παππούδες μου και γεννήθηκε η μητέρα μου Ευαγγελία - Αγγελική Τσιμά. Εκεί συνάντησα καθηγητές, οι οποίοι, ο καθένας με τον τρόπο του μας, επηρέασαν την ζωή μας.


Διευθυντή είχαμε τον Μαθηματικό Γεώργιο Κατωπόδη. Έχει την ικανότητα να πειθαρχεί και τον πιο ανήσυχο μαθητή. Η Έλσα Ράσσιου, η Φιλόλογος μας, ξεχώριζε για τη διάθεσή της, να μας βοηθήσει με τον καλύτερο τρόπο στην προετοιμασία μας για τις εξετάσεις, καθώς και για θαυμασμό της για τον Αιθιοπικό πολιτισμό.


Τι να πούμε για τον Εμμανουήλ Ασσέφα, τα μαθήματα που μας έκανε και ιδιαίτερα η γυμναστική ήταν για μας μια διασκέδαση. Ένας σπουδαίος  άνθρωπος !!! Η αγάπη του για εμάς ήταν εμφανής, με τη συχνή στήριξή του σε κάθε πρόβλημά μας και το ενδιαφέρον του για καθένα από εμάς, ξεχωριστά. Οι αναμνήσεις μου είναι άπειρες, με χαρακτηριστικές στιγμές τις επιδόσεις μας στους αγώνες μπάσκετ και στους παραδοσιακούς χορούς. Μαζί του έχουμε μοιραστεί πολλά, από στιγμές άγχους και στεναχώριας, μέχρι τις μεγαλύτερες χαρές μας !!!

Η Μαθηματικός Ειρήνη Τρουμπούνη, με επιμονή και υπομονή προσπάθησε να μας διδάξει και να μας μεταφέρει τη λατρεία της για τα μαθηματικά. Ο Σοφοκλής  Τζορτζάκης, ήταν από τους πιο ευχάριστους και δραστήριους βιολόγους που είχαμε. Όλοι οι μαθητές τον συμπαθούσαν, η συζήτηση μαζί του αποκτούσε πάντα ενδιαφέρον. Η απουσία του έγινε αισθητή μόλις έφυγε.


Η Μαρία Εξάρχου, ένα κοσμογυρισμένο άτομο, απαιτητική και τυπική στα μαθήματά της.  Ήξερε ακριβώς πώς πρέπει να γίνεται το μάθημα. Η αγάπη της και το ενδιαφέρον της για τα παιδιά ήταν πάντα αισθητή. Αξέχαστη θα μου μείνει η τελευταία της γιορτή για την εθνική μας επέτειο. Είχε φροντίσει και την παραμικρή λεπτομέρεια. Όλοι θυμόμαστε τα υπέροχα σπιτικά εδέσματά της, που τα ετοίμαζε με πολλύ αγάπη.


Το ζευγάρι των Φιλολόγων καθηγητών, Σάσσα Οικονόμου και Θωμάς Γεροτόλιος, ξεχώρισε για τη δουλειά του και ιδιαίτερα, για την αξέχαστη θεατρική παράσταση με τους θεούς του Ολύμπου που ανέβασαν, στο σχολείο μας. Ο Γεώργιος Νικολακόπουλος ήταν ένας ευφυέστατος Μαθηματικός και τρομερός σκηνοθέτης.


Ο Αποστόλης Κόκκινος, Φυσικός, ξεχώριζε για τις γνώσεις του, τις υπέροχες διηγήσεις του και τον θαυμασμό του για τον Αιθιοπικό πολιτισμό. Ο Γιάννης Παπαγεωργίου, Φιλόλογος, μετέτρεπε το μάθημα σε παιχνίδι, γνωστός για το ενδιαφέρον για τους μαθητές του και αυστηρός εκεί που έπρεπε, ώστε να μάθουμε τον Αρχαιοελληνικό πολιτισμό. Ο Κώστας Παπαδήμου, ένας αυστηρός και απαιτητικός Γυμναστής. Θα μας μείνει αξέχαστος για τις ένδοξες στιγμές της ανδρικής ποδοσφαιρικής ομάδας του σχολείου μας, καθώς και για τους παραδοσιακούς χορούς που μας δίδαξε.


Η Αικατερίνη Γεωργάκη, μια από τις καλύτερες Μαθηματικούς, μας εισήγαγε στη μαθηματική λογική. Ο Παναγιώτης Μπράτης, Φυσικός από τη Ζάκυνθο, γνωστός για την αγάπη της πατρίδος του και της επιστήμης του. Και ο Παναγιώτης Παναγιωτίδης, του οποίου η παραμονή μπορεί να ήταν σύντομη, αλλά όλοι τον θυμόμαστε για τις γνώσεις πληροφορικής που μας προσέφερε.


Κατά τη διάρκεια της σχολικής μας θητείας, υπήρχαν και άλλοι καθηγητές, τους οποίους είχα όμως για μικρό χρονικό διάστημα, τους οποίους πάντα θυμάμαι.


Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους καθηγητές μας, εκ μέρους των συμμαθητών μου, για το επίπεδο σπουδών που μας προσέφεραν, με αποτέλεσμα να τις συνεχίζουμε σε Ανώτατες Σχολές.

                                                                                                                                                                        Ελένη Δομαζινάκη
________________
Η Ελένη Δομαζινάκη, είναι απόφοιτος του Ελληνικού Σχολείου της Αντίς Αμπέμπας. Σήμερα σπουδάζει στην Κτηνιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.




Με την ευκαιρία των 100 φύλλων του εφημεριδακίου μας  – συγχωρέστε μου την «ορθογραφία» - θέλω ν’ αποθέσω τον ελάχιστο φόρο τιμής – όπως νομίζω πως θα το θέλατε οι περισσότεροι, αν όχι όλοι - στους ανθρώπους εκείνους που χρωστάω – όπως όλοι μας – αυτό που είμαι σήμερα.
Και θα ξεκινήσω με τον Νικόλαο Δράκο, τον Γυμνασιάρχη και διευθυντή του Ελληνικού Σχολείου και οικοτροφείου της Αντίς Αμπέμπα. Εκείνο τον κοντούλη, πάντα καλοντυμένο και μοσχομυρισμένο μεσόκοπο, με το καπέλο που του σκέπαζε το κεφάλι ή το κρατούσε στα χέρια και νευρικά γύριζε το μπορ, που όσο μπόι του έλειπε, τόση φωνή είχε. «Μέντα, βίτσες!». Ξέρω, ξέρω, υπάρχουν κάποιοι, ελπίζω λίγοι, που του καταλογίζουν τα παιδικά τους τραύματα που κουβαλάνε μέχρι σήμερα. Ένα θέλω να πω σε κείνα τα τότε παιδιά, που σήμερα οι περισσότεροι είναι εξήντα φεύγα προς εβδομήντα έλα, για να μην πω και παραπάνω. Πώς να μην είναι αυστηρός και πολλές φορές άδικος, όταν ήταν υπόχρεος για 300 περίπου παιδιά και των δύο φύλων; Εδώ, στο σπίτι μας, έχουμε 2 ή 3 παιδιά και δεν μπορούμε να τα ελέγξουμε και κάποιο είναι «αδικημένο». Χρειάστηκα κι εγώ να «δουλέψω» πολύ με τον εαυτό μου, για να μπορέσω να τον καταλάβω, όπως και τους περισσότερους εκπαιδευτικούς.
Σειρά έχει η Κυρία Βέρα Βαγγελάτου, χωρίς να ξεχάσω την κυρία Ουρανία ή την κυρία Σωτηρίου – και οι δύο είχαν την επίβλεψή μας για λίγα χρόνια – που η καθεμιά τους άφησε το δικό της στίγμα. Μια γυναίκα που η ευγένεια και η μόρφωσή της ξεπηδούσε από κάθε της μόριο, κάθε της κίνηση, κάθε κουβέντα. Πόσα της οφείλουμε εμείς τα κορίτσια του οικοτροφείου και περισσότερο εγώ. Όταν κάποτε έπεσα και χτύπησα στο κεφάλι, για μέρες, μόλις άνοιγα τα μάτια μου, εκείνη έβλεπα στο προσκέφαλό μου. Αυτός είναι και ο λόγος που, μεγαλώνοντας, την αποκαλούσα μαμά-Βέρα και τη θεωρώ τη δεύτερή μου μάνα. Σ’ αυτή τη γυναίκα οφείλω, επίσης, το ότι μπορώ να συνταιριάζω τις λέξεις και - όπως εκείνη πολύ χαρακτηριστικά έλεγε τόσο για τη ζωγραφική όσο και για τη συγγραφή της – να «μουντζουρώνω». Εκείνη με έσπρωξε στο να «παίζω» σοβαρά με τις λέξεις, τις εικόνες, τα συναισθήματα, τις έννοιες και τα νοήματα.
Η Κυρία Μπρόφα! Τι να μη θυμηθεί κάποιος απ’ αυτό τον καλοσυνάτο άνθρωπο, που ήταν υπεύθυνη στην κουζίνα και όποτε, σε κάποιο από τα παιδιά, δεν άρεσε το φαγητό, είχε τη λύση στα κρυφά και πάντα με κείνο το τεράστιο χαμόγελο!!! Αναρωτιέμαι μέχρι σήμερα: Θύμωνε ποτέ αυτή η γυναίκα;
Σειρά έχει εκείνος που μας έμαθε, μέσα από τα μαθηματικά, να σκεφτόμαστε, όσο γίνεται, ορθολογιστικά: Ο Νικόλαος Γκίμης. Κι εκείνος, πάντα καλοντυμένος, μ’ ένα χαμόγελο, που χρειάστηκε χρόνια να καταλάβω ότι δεν ήταν ειρωνικό, αλλά συγκαταβατικό.
Να πάω στους φιλόλογους τώρα. Συγχωρήστε μου τη σειρά, είναι τελείως τυχαία. Σπύρος Χρονόπουλος ή αλλιώς, Θείος Πίπης. Πάντα με χιούμορ κι όταν κάποιος ήταν αδιάβαστος ή άτακτος, είχε στη γωνία του πέτου του μια καρφίτσα και μας τσιμπούσε το μπράτσο. Κανείς, ποτέ, όμως, δεν του το καταχώρησε αρνητικά. Αντίθετα, γελούσαμε. Ο Αλέξης Παπούλιας, που όποτε θέλαμε να «χάσουμε» μάθημα, είχαμε ανακαλύψει το κουμπί του: ζωγραφίζαμε στον πίνακα τη σβάστικα. Αυτό ήταν. Προσπαθούσε να μας δώσει να καταλάβουμε τα υπέρ της δημοκρατίας και τα κατά του φασισμού. Τότε νομίζαμε ότι χάναμε το μάθημα, αντίθετα, χρόνια μετά, κατάλαβα πόσο πιο ουσιαστικό ήταν αυτό το μάθημα, από το να βγάλουμε την ύλη. Η κυρία Πυρπηρή, με την οποία δεν είχα και πολύ αρμονικές σχέσεις, όχι προσωπικές, αλλά εξαιτίας του μαθήματός της, που ήταν η ιστορία κι αρνιόμουν πεισματικά να θυμάμαι χρονολογίες και ονόματα, που αργότερα, επίσης, κατάλαβα πόσο σημαντικά ήταν. Την κυρία Τρουλινού δεν την πρόλαβα σαν εκπαιδευτικό, ήμουν ακόμη δημοτικό, αλλά έμενε κι εκείνη στο οικοτροφείο και τη θυμάμαι σαν όνειρο. Φιλόλογος και πολύ ήρεμος και αποδοτικός, θα έλεγα, και ο Χρυσάφης.
Και τώρα που είπα δημοτικό. Πώς να ξεχάσω τις αδελφές Λουκάκη, την Τάνια και τη Χρυσάνθη. Θυμάμαι περισσότερο την Τάνια που έπαιρνε στοργικά το χέρι των νηπίων και τα οδηγούσε στην τάξη ή στην παρέλαση. Τη δε Χρυσάνθη τη θυμάμαι περισσότερο στη χορωδία του Τσιλλίδη, που τέτοια ψαλμωδία δεν έχω ακούσει μέχρι σήμερα. Τι φωνή ήταν εκείνη ως τενόρος, στο Τροπάριο της Κασσιανής τη Μεγάλη Τρίτη, με τετραφωνική χορωδία!
Ο Αντώνης Γκίκας, εκείνος ο πανύψηλος άντρας με το ράθυμο βήμα, τις ράθυμες κινήσεις και το χαμόγελό του, που όταν μας το χάριζε, σαν να έλαμπε όλη η τάξη. Και το μάθημά του: Αγγλικά και ενίοτε και Φυσική. Ένας άλλος καθηγητής των Αγγλικών ήταν κι ο Bilford, τον οποίο δεν πρόλαβα, όπως και ο Κωνσταντίνος Παπαδάκης, που επίσης μας έκανε και Φυσικο-Χημεία. Ένα ανήσυχο πνεύμα, τον οποίο μέχρι σήμερα θυμάμαι με μεγάλη εκτίμηση.
Γυμναστές είχαμε τους Παπαγεωργίου, Παρθύμο και Καζάκο. Ο τελευταίος έφτασε το σχολείο μας να διακριθεί στους Παναιθιοπικούς αγώνες στίβου, αφού οι άλλοι δύο είχαν σπείρει το σπόρο.

Πώς να μη θυμηθώ τον Σοφοκλή Μπινιάρη, που μας έκανε Θρησκευτικά. Αυτόν τον άνθρωπο που ήταν και το δεξί χέρι του Δράκου στο εξατάξιο γυμνάσιό μας και πάντα καλοπροαίρετος κι ας ήθελε να δείχνει φορές-φορές πως θύμωνε. Ποτέ δεν κατάφερε να μας κάνει να νοιώσουμε άβολα, να μας τρομάξει.


Τελευταίο αφήνω την πιο όμορφη, αξιαγάπητη και αξιοσέβαστη φιγούρα του σχολείου μας: Τον Τατσιμπέλι. Ήταν ο άνθρωπος που μας μάθαινε γραφή και ανάγνωση της γλώσσας που ήδη γνωρίζαμε, σχεδόν, από τα γεννοφάσκια μας, μιας και ήταν η γλώσσα της χώρας που μας φιλοξενούσε: τα Αιθιοπικά. Τον θυμάμαι όταν θύμωνε κι «έχανε» τον αυτοέλεγχό του, να με τραβολογά από το θρανίο, που αρνιόμουν να αφήσω, να δαγκώνει τα κάτω χείλη του και – ας μου το συγχωρέσει που δε θυμάμαι – να λέει κάποια λέξη στα αιθιοπικά. Κι εμείς τι κάναμε; Γελούσαμε.


Σας ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΎΜΕ πολύ, όπου κι αν βρίσκεστε και να ξέρετε ότι σας οφείλουμε πολλά. Κι αν κάποιους έχω ξεχάσει, ευκαιρία, να μας τους θυμήσει κάποιος άλλος…


                                                                                                                                                                       Αθηνά Μαραβέγια




Ο  Γυμναστής Γιάννης Γεωργαντζής, μας οδήγησε σε πολλές νίκες στους Παναιθιοπικούς αγώνες στίβου, ίσως πήραμε επί των ημερών του, τα περισσότερα μετάλλια που είχε πάρει ποτέ το Ελληνικό σχολείο. Η φράση "α να μου χαθείς, όλο το κουτόχορτο της Αιθιοπίας έχεις φάει " σας θυμίζει κάτι;;;     (Νίκος Γκίμης).

                                                                                                                                             Άννα Χριστοφοράκη

Ο Βιλφόρ μας έκανε Γαλλικά, σε οποίο από εμας, έκανε αταξία η ήταν αδιάβαστος, έλεγε: έλα να σου δώσω το ουίσκακι σου, μετά γύριζε τον χάρακα από την πλευρά που χαρακώνει και μας χτύπαγε στις παλάμες.

                                                                                                                                                  Ελένη Χρήστου                              

Επειδή είχα διαβάσει όλα τα βιβλία από τις βιβλιοθήκες των τάξεων (κάθε τάξη είχε την δική της δανειστική βιβλιοθήκη), ο Νικόλας Δράκος, μου έδινε βιβλία από την βιβλιοθήκη των καθηγητών. Ήταν εκείνος που με έριξε στα βαθειά, για να διαβάσω Καζαντζάκη και Λουντέμη. Έπαιρνα τα βιβλία με την προϋπόθεση, ότι δεν θα έλεγα σε κανένα, τους τίτλους των. Ο Κώστας Παπαδάκης, εκτός από καθηγητής, ήταν και πολύ καλός ζωγράφος (παρότι έπασχε από αχρωματοψία). Είχε φτιάξει τα πανό που υπήρχαν δεξιά και αριστερά από την οθόνη, του κινηματογράφου ‘’Ethiopia’’. Έιχε ζωγραφίσει και πολλούς πίνακες,  τους οποίους χάρισε όταν έφυγε από την Αντίς Αμπέμπα.

                                                                                                                                                                     Μαρίνα Λύτη


Ο Γυμναστής Γιάννης Δούλης, ήταν ένας μεγάλος αθλητής. Μας προπονούσε για να λάβουμε μέρος στους Παναιθιοπικούς Μαθητικούς Αγώνες Στίβου, του 1968. Δυστυχώς οι αγώνες  δεν έγιναν, λόγω φοιτητικών ταραχών. Στενοχωρήθηκε πολύ, γιατί πίστευε ότι θα κερδίζαμε το χρυσό μετάλλιο στην σκυταλοδρομία. Οταν επέστρεψε στην Ελλάδα, έλαβε μέρος στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Στίβου και κέρδισε την τρίτη θέση στο Δέκαθλο.

                                                                                                                                                     Γιώργος Βινιεράτος

 


Εκείνον που συναντούσα συχνά στην Παναγίτσα του Παλαιού Φαλήρου, ήταν ο  Φιλόλογος Γεράσιμος Χρυσάφης, (διατέλεσε και καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών). Τον εκτιμούσα απεριόριστα, για το χιούμορ του και για το ανοιχτό του μυαλό. Την τελευταία φορά που τον είδα, μου είπε για τα μεγάλα προβλήματα υγείας που είχε……μετά από 15 ημέρες, είδα την αγγελία της κηδείας του.


                                                                                                                                                    Δημήτρης Στραγάλης

 

Η Βέρα Βαγγελάτου, διέγνωσε την αγάπη μου για το διάβασμα και με πήρε ως βοηθό της, για να κάνουμε την καταγραφή και την ταξινόμηση των βιβλίων της βιβλιοθήκης. Τι πλούτος σε κλασική λογοτεχνία υπήρχε σ' αυτήν την βιβλιοθήκη. Είχε γίνει από δωρεές Ελλήνων ομογενών. Ο Αναστάσιος Τσιλίδης, άλλος αγαπητός μου. Δεν αγαπούσε την βυζαντινή μουσική. Ήταν λάτρης της "ευρωπαϊκής" και αυτήν μας δίδαξε στην χορωδία της εκκλησίας.

                                                                                                                                                                        Μαρία Ταταλιά


Ο Γιάννης Θωμόπουλος, Φιλόλογος- Γυμνασιάρχης. ¨Ήταν ο πρώτος που μας δίδαξε έξω από την διδακτέα ύλη, χρησιμοποιώντας βιβλία των Παπαρρηγόπουλο και Σάθα, ιστορικούς της νεότερης Ελλάδας, για να μάθουμε και άλλες απόψεις για την ιστορία. Ήταν ο πρώτος που εφάρμοσε μαθητικές εκλογές και έφτιαξε την πρώτη βιβλιοθήκη. Οραματιστής, επηρέαζε με την διδασκαλία του πολλούς μαθητές. Ήταν επίσης σπουδαίος Γλωσσολόγος. Ο Σπύρος Χρονόπουλος, Φιλόλογος Γλωσσομαθής, ήταν πολυταξιδεμένος. Κάθε καλοκαίρι ξόδευε όλες τις οικονομίες του, ταξιδεύοντας σε πόλεις της Ευρώπης για να εμπλουτίσει τις γνώσεις του. Καινοτόμος, με μοντέρνο τρόπο διδασκαλίας, ειδικά την εποχή εκείνη, μιλούσε πολύ καλά Γερμανικά και Ιταλικά. Μας μετάφραζε δοκίμια από τον Κικέρωνα, τον Νίτσε και τον Σοπενχάουερ, για να γνωρίσουμε και ξένους φιλόσοφους. Είχε μεγάλη αμεσότητα με τους μαθητές του. Ποτέ δεν βαρεθήκαμε τα αρχαία, γιατί έβρισκε πάντα και άλλα θέματα να τα συνοδεύσουν. Ο Νικόλας Δράκος, ήταν ο πιο δραστήριος Γυμνασιάρχης. Καλός Φιλόλογος, προσεκτικός στην διδασκαλία του, μας μάθαινε τα πάντα από την διδακτέα ύλη. Αγαπούσε υπερβολικά τους αρχαίους φιλόσοφους και όταν μας διάβαζε Κρίτωνα, έβγαζε το μαντήλι του και σκούπιζε τα δάκρυα του.


                                                                                                                                             Δημήτριος Καλογερόπουλος

 

Η Φλώρα Ζαλάχα ήταν η δασκάλα – δέος, η οποία, κατά τις δεκαετίες 1940 και αρχές 1950, είχε την ευθύνη να διδάσκει δύο τάξεις, την Α΄ και Β΄ Δημοτικού, τις ίδιες ώρες και στην ίδια αίθουσα (στην υψηλότερη άκρη του σχολείου, χώρια από το κύριο κτήριο, αίθουσα αφιερωμένη στη μνήμη του ήρωα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, Αντιπλοιάρχου Γεωργίου Μπλέσσα, με τη φωτογραφία του πάνω από τον πίνακα). Σαν να μην έφθαναν τα 35-40 πιτσιρίκια των δύο τάξεων, είχε συγχρόνως και την εποπτεία του κεντήματος των μεγάλων μαθητριών. Και όμως, μας έστελνε στην Γ΄ Δημοτικού έτοιμους για τη συνέχεια. Ο Σοφοκλής Μπινιάρης, ο μακροβιότερος καθηγητής του Ελληνικού Σχολείου της Αντίς Αμπέμπας.  Επισήμως, καθηγητής θρησκευτικών, στην πράξη ο άνθρωπος που έσωζε το σχολείο από κάθε ξαφνικό κενό:  Διευθυντής του Δημοτικού το 1953-1954 μετά τον αδόκητο θάνατο του Ευαγγέλου Σταύρου και πριν από τον ερχομό του Ν. Καραγκούνη, καθητητής κατά καιρούς των Αρχαίων και Νέων Ελληνικών, Βοηθός Γυμνασιάρχη, εκπρόσωπος της Κοινότητας για την είσπραξη των διδάκτρων και, για τους μαθητές, η ήρεμη φωνή που μετρίαζε την αυστηρότητα των Γυμνασιαρχών.  Παραμένει αξέχαστος σε τουλάχιστον δύο γενεές μαθητών του. Ο Ανάργυρος Ζενάκος, ο καθηγητής που από το   1956 έκανε δεκάδες μαθητές να αγαπήσουν τη Φυσική (κυρίως), τη Χημεία και γενικότερα τις θετικές επιστήμες, με αποτέλεσμα το υψηλό ποσοστό των μηχανικών, φυσικών, αστροφυσικών, γιατρών κλπ. μεταξύ των αποφοίτων της Αντίς Αμπέμπας.  Η λαμπρή του σταδιοδρομία, στην Κύπρο, στην Αιθιοπία και στο Βαρβάκειο, με κορωνίδα τον διορισμό του ως «Επιθεωρητή των Επιθεωρητών» του Υπουργείου Παιδείας, και ο σεβασμός που εμπνέει ακόμη στους παλιούς μαθητές του πιστοποιούν την αναμφισβήτητη αξία του.


                                                             Νικόλαος Χρ. Βοζίκης

 



Č


Comments