ΞΕΡΕΤΕ ΟΤΙ...



ΙΩΑΝΝΗΣ Α. ΘΩΜΟΠΟΥΛΟΣ

Τον Ιούνιο συμπληρώθηκαν 30 χρόνια από τότε που έφυγε από κοντά μας ο Ιωάννης Α. Θωμόπουλος (1911-1988). Ήταν η σπουδαιότερη πνευματική προσωπικότητα, που δίδαξε στα Ελληνικά σχολεία της Αιθιοπίας. Διετέλεσε γυμνασιάρχης και καθηγητής του Ελληνικού Σχολείου της Αντίς Αμπέμπας (1952-1956) και διευθυντής του Ημιγυμνάσιου της Ντίρε Ντάουας (1957-1959). 

Σαν Φιλόλογος, εφήρμοσε πρωτοπόρες μεθόδους διδασκαλίας για την εποχή του. Πρώτος δίδαξε ''εκτός της διδακτέας ύλης'', χρησιμοποιώντας τα βιβλία των Παπαρρηγόπουλου και Σάθα, ιστορικούς της νεότερης Ελλάδος, για να έχουν οι μαθητές σφαιρική εικόνα για την Ιστορία μας. Με αποτέλεσμα, να έρθει σε αντίθεση με καθηγητές του. 

...Δημιούργησε τη βιβλιοθήκη του Ελληνικού Σχολείου της Αντίς Αμπέμπας και επί των ημερών του, έγιναν οι πρώτες μαθητικές εκλογές. 

Ήταν μια ξεχωριστή προσωπικότητα. Δεν δίστασε να τα βάλει με το κατεστημένο. Και αυτό φαίνεται από το παρακάτω περιστατικό: Κατά τη διάρκεια ενός διαλείμματος, διαπίστωσε, ότι ο καθηγητής των Αιθιοπικών, ο αγαπητός σε όλους μας, Ασράτ Τατσιμπέλ, έπινε τον καφέ μόνος του. Σε ερώτημα προς τους καθηγητές, που οφείλετε το γεγονός, του απάντησαν, ότι ''είθισται οι ξένοι να μην πίνουν καφέ με τους ντόπιους''. Η απάντηση που έλαβε τον εξόργισε και τότε κάλεσε τον Αιθίοπα καθηγητή, να πίνει τον καφέ μαζί τους, πράγμα που έγινε. Η πρωτοβουλία του, προκάλεσε την αντίδραση του διδακτικού προσωπικού και μελών του Δ.Σ της Ελληνικής Κοινότητας της Αντίς Αμπέμπας. 

...Ήταν επίσης σπουδαίος Γλωσσολόγος. Πίστευε ότι τα τοπωνύμια, είναι τ’ ακριβά και πολύτιμα κειμήλια του ιστορικού βίου κάθε έθνους. Δεν είναι το απλό γλωσσικό υλικό, αλλά ονόματα που κρύβουν μέσα τους πληροφορίες ιστορικές, θρησκευτικές, τοπογραφικές και γεωγραφικές, εθνολογικές και άλλες. Ήταν ιδρυτής της Ελληνικής Ονοματολογικής Εταιρείας (1980) και διετέλεσε Πρόεδρος της επί σειρά ετών.

...Με την ιδιότητα του γλωσσολόγου, μελέτησε την Αμαρική γλώσσα και διεπίστωσε την υπάρξη πλήθους ελληνικών λέξεων σε αυτή. Το άρθρο του με τον τίτλο ''η εκπαίδευση στην Αιθιοπία'', δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Νέα Εστία (1954) και στην εφημερίδα ''Κοντά σας'' (αρ. Φύλλου 104).

...Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Αιθιοπία, δημοσίευσε σειρά άρθρων στο περιοδικό Νέα Εστία σχετικά με την Ιστορία της χώρας, την πνευματική εξέλιξή της και την Αλεξανδρινή επιρροή της. Επίσης δημοσίευσε άρθρα για την Αφρική και τα παρακάτω για τον Ελληνισμό της Αιθιοπίας: 

-Η Πνευματική Ζωή των Ελλήνων (1955): Αναφέρεται στους ανθρώπους του πνεύματος και της τέχνης, που ζούσαν τότε στην Αντίς Αμπέμπα, όπως: ο Μητροπολίτης Νικόλαος, ο Πρέσβης Δημήτρης Παπάς, ο ζωγράφος Βάσος Γερμενής, ο γλύπτης Κώστας Γεωργακάς, ο μουσικός Σπύρος Θεοχαρόπουλος και ο ηθοποιός Γιώργος Ταλάνος. Κάνει ιδιαίτερη αναφορά και στο βιβλιοπωλείο του Γιώργου Γιαννόπουλου.

Ο ηθοποιός του Εθνικού Θεάτρου, Γιώργος Ταλάνος, είχε ιδρύσει το ''Ερασιτεχνικό Θεατρικό Συγκρότημα'', το οποίο μεταξύ άλλων, έπαιξε και τα έργα: ''Φουσκοθαλασσιές'' του Δημήτρη Μπόγρη και το έργο ''ο Υιός της απώλειας'' του Άγγελου Τερζάκη. Το τελευταίο παίχτηκε και στη Ντίρε Ντάουα. Τα σκηνικά και των δυο θεατρικών παραστάσεων ήταν του Βάσου Γερμενή.

Τα μέλη του θιάσου ήταν: Λίνα Τουλούπα, Ειρήνη Παπαφιλίππου-Παπαδάτου, Μαίρη Ταλάνου, Μαρία Τζομπάνου, Μαίρη Βιρβίλη, Ελένη Γκόψη, 'Ολγα Στατηρά, Γιώργος Ταλάνος, Άλκης Μαγδαληνός, Δαμιανός Παπαϊωάννου, Βασίλης Βόφος, Νίκος Μαγδαληνός, Δημήτρης Παπαδάτος, Χαράλαμπος Μιχαηλίδης, Νίκος Στουραΐτης και Αντώνης Παπαβασιλειάδης.

-Ο Ασκητής του Χάραρ (1958): Κάνει μια μοναδική περιγραφή, της διαδρομής που ακολούθησε, από τη Ντίρε Ντάουα μέχρι το Χάραρ, για να συναντήσει τον ''μοναχικό φιλόσοφο”, οπως αποκαλεί τον Σταύρο Βραχάτη, ο οποίος ήταν βαθύς γνώστης της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας και είχε προβληματιστεί, από το άρθρο του Ιωάννη Α. Θωμόπουλου, σχετικά με τον τρόπο που ''πέρασαν'' τόσες ελληνικές λέξεις, στην Αμαρική γλώσσα. Μετά από τη συζήτηση που είχαν, κατέληξαν στο συμπέρασμα, ότι αυτό οφείλεται, στην επιρροή που είχε η χώρα, απο την Αλεξανδρινή και Βυζαντινή περιόδο. Ο Σταύρος Βραχάτης είχε διατελέσει, Διευθυντής της Εθνικής Τράπεζας της Αιθιοπίας και Πρόξενος της Ελλάδος, στη Ντίρε Ντάουα.

Τέλος, ας σημειωθεί ο Ιωάννης Α. Θωμόπουλος δίδαξε, στα Πανεπιστήμια της Ουψάλα και της Λουντ (Σουηδία) και το 1939 διορίσθηκε Λέκτορας Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας (Πολωνία), χωρίς να μπορέσει να διδάξει, λόγω του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Διετέλεσε Γενικός Επιθεωρητής Μέσης Εκπαίδευσης και Διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος (1974-77).

...Πηγή του παραπάνω άρθρου είναι το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, η Ελληνική Ονοματολογική Εταιρεία και το βιβλίο του Δημήτρη Καλογερόπουλου ''Οι Δυο μου Πατρίδες”.

                                                                                                                                                        Σταύρος Ε. Βινιεράτος


Comments