ΞΕΡΕΤΕ ΟΤΙ...

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΑΚΕΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ

Έφυγε πρόσφατα από κοντά μας ένας μεγάλος φίλος του Ελληνισμού της Αιθιοπίας, ο Καθηγητής της Ψυχιατρικής–Παιδοψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος, σύζυγος της Αθηνάς Φραγκούλη, από την Ντίρε Ντάουα. Διαδραμάτισε καταλυτικό ρόλο στη δημιουργία μίας σύγχρονης ψυχιατρικής σκέψης με παραμέτρους κοινωνικές, ψυχολογικές και ψυχαναλυτικές, συμβάλλοντας στην ψυχιατρική μεταρρύθμιση θεωρητικά και πρακτικά. Ήταν ιδρυτής της Εταιρείας Κοινωνικής Ψυχιατρικής & Ψυχικής Υγείας με πρωτοποριακό και αναγνωρισμένο έργο που συνεχίζεται ως σήμερα.

Τιμώντας τη μνήμη, του δημοσιεύουμε αποσπάσματα από όσα έχει αναφέρει, στην συνέντευξη που είχε δώσει στην Ρούλα Γεωργακοπούλου:

Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση είναι ίσως η πιο αθόρυβη και επιτυχημένη αλλαγή, που έγινε ποτέ στη σύγχρονη Ελληνική κοινωνία. Είχε έρθει τότε στην δημοσιότητα το μεγάλο σκάνδαλο της Λέρου, με το φιλμ που πρόβαλε το BBC. Ο τότε υπουργός Υγείας Σπυρίδων Δοξιάδης, κάλεσε τον καθηγητή Ιεροδιακόνου από τη Θεσσαλονίκη και εμένα από την Αθήνα και μας ανέθεσε να εξετάσουμε, τι θα απέδιδε μια Κινητή Ψυχιατρική Μονάδα στην Ελλάδα. Ολοκληρώνοντας την έρευνα μας, διαπιστώσαμε ότι η εργασία με την Κινητή Μονάδα, είναι η πιο οικονομική και η πιο επιστημονική.

Το υπουργείο υιοθέτησε την πρόταση μας και έτσι συνεχίζουμε μέχρι σήμερα. Πολλές φορές οι εργαζόμενοι στα Προγράμματα αυτά, έκαναν και δέκα μήνες να πάρουν τον μισθό τους, δανειζόντουσαν χρήματα από φίλους τους, για να μπορέσουν συντηρήσουν την οικογένεια τους. Τότε, πρότεινα στους συνεργάτες μου να αναζητήσουν κάπου αλλού εργασία. Αυτοί όμως μου απάντησαν: εμείς τους ασθενείς μας, δεν τους εγκαταλείπουμε.

Σήμερα οι ασθενείς μας μένουν σε προστατευμένα διαμερίσματα, όπου κανονίζουν μεταξύ τους τι θα φάνε, τι θα ψωνίσουν και ποιος θα μαγειρέψει. Εβδομαδιαίως τους δίνεται ένα χρηματικό ποσό και κάνουν με δική τους ευθύνη, τον προϋπολογισμό τους. Ρυθμίσουν τις εξόδους τους, πάνε στη θάλασσα μαζί με τον θεραπευτή τους, με το αυτοκίνητο το οποίο μας έχει παραχωρήσει το κράτος και κάνουν καλοκαιρινές διακοπές. Έχουν πλήρη ελευθερία και λειτουργούν από κοινού σαν μια χωριάτικη οικογένεια. Σε κάθε διαμέρισμα, ζουν τρεις έως πέντε άτομα οι οποίοι έχουν καλές σχέσεις μεταξύ τους, ενώ η παρουσία των θεραπευτών δεν είναι συνεχής.

Τι γίνεται όμως με το επαγγελματικό περιβάλλον τους. Ο φοβικός και ο αγχώδης ασθενής, με σχετική δυσκολία, μπορεί να μπει στη λεγόμενη κανονικότητα, δεν μπορείς να του ζητήσεις να δουλέψει ''οκτάωρο''. Επίσης, δεν τον βοηθούν καθόλου οι στερεοτυπικές και επαναλαμβανόμενες κινήσεις, όπως είναι η εργασία σε ένα εργοστάσιο. Οι Γερμανοί προσπάθησαν πριν σαράντα χρόνια να τους βάλουν να εργασθούν στη βιομηχανία, αλλά απέτυχαν.

Σε κάθε περίπτωση, προσπαθούμε να μη μαθευτεί ο εγκλεισμός του ασθενούς σε ψυχιατρείο. Ενδεικτικά σας αναφέρω, ότι είχαμε ασθενή, έναν δικαστή που εμφάνισε ψυχωσικό επεισόδιο, με την περίθαλψη που του προσφέραμε στο σπίτι του, συνέχισε ομαλά την καριέρα του, ο οποίος έφτασε να γίνει Πρόεδρος Εφετών.

Αν αφήσεις μια κρίση χωρίς έγκαιρη φροντίδα, ο ασθενής μπορεί να τα καταστρέψει όλα, ακόμη και να σκοτώσει άνθρωπο. Τον σχιζοφρενή τον αντιμετωπίζουμε, σαν να είναι ''νήπιο'', που δεν μπορεί να φροντίσει τον εαυτό του. Την στιγμή της κρίσης, υποφέρει πολύ, το ψυχωσικό άγχος του, είναι δεκαπλάσιο ή εικοσαπλάσιο από το άγχος του μέσου ανθρώπου.

Στις εν αναπτύξει κοινωνίες, δηλαδή τις αφρικανικές και τις ασιατικές, δουλεύει ακόμη το clan, η ευρεία οικογένεια, η φάρα που λέμε στα ελληνικά. Αυτοί έχουν τις δικές τους λύσεις και αυτοθεραπεύονται. Είχα πάει κάποτε στην Αιθιοπία και κατά τύχη είδα μια γυναίκα που μετά τη γέννα εμφάνισε επιλόχειο ψύχωση. Αμέσως δυο-τρεις γυναίκες από την οικογένεια που είχαν ακόμη γάλα ανέλαβαν τον θηλασμό. Κάποια από τις ηλικιωμένες ανέλαβε τη σωματική φροντίδα του παιδιού και το παιχνίδι του. Όταν ανέφερα ότι έχω μαζί μου κατάλληλα φάρμακα για τη λεχώνα, μου είπαν: Έχουμε εμείς κάποια ηρεμιστικά βότανα, γνωρίζοντας ότι σε έξι μήνες η αρρώστια θα κάνει τον κύκλο της και θα φύγει. Οπότε είπα της γυναίκας μου: Για ποια κοινωνική ψυχιατρική μιλάμε; Αυτοί είναι πιο μπροστά από εμάς.

                                                                                                                                Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ-10/05/2011

Comments