ΞΕΡΕΤΕ ΟΤΙ...


                                                                 ΜΑΡΚΟΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ

Ο Μάρκος Λαζαρίδης (1911-1992) ήταν ένας Λογοτέχνης, ο οποίος δίδαξε στα Ελληνικά Σχολεία της Αφρικής. Διετέλεσε δάσκαλος και Διευθυντής της Μπολλολάκειου Δημοτικής Σχολής της Ντίρε Ντάουας (1946-1966) και μέχρι το 1974 δίδαξε στα Ελληνικά Σχολεία της Αρούσα (Τανζανία), του Λάγκος (Νιγηρία) και για ένα μικρό διάστημα και στο Τζιμπουτί.

Γεννήθηκε στη Σμύρνη της Μικράς Ασίας, γονείς του ήταν ο Ιερέας Ηρακλής Λαζαρίδης και η Μαριάνθη Χατζηπαναγιώτου. Μετά τις ταραχές που ξέσπασαν στην Σμύρνη το 1914, η οικογένεια του αναγκάστηκε να καταφύγει στην Καλαμάτα. Εκεί πέρασε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια. Σπούδασε στο Διδασκαλείο του Πύργου Ηλείας και μετεκπαιδεύτηκε στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

...Ήταν ένας ανθρωπιστής. Ο Ιωάννης Α. Θωμόπουλος, ο οποίος δίδαξε μαζί του στο Ελληνικό Σχολείο της Ντίρε Ντάουας, εγράψε για τον Μάρκο Λαζαρίδη:<<Ο πόνος έτσι είχε ζυμώσει την ψυχή του από τα παιδικά του τα χρόνια, έτσι που ''έκανε η σκέψη του τη γη κι όλο το σύμπαν σπίτι του''. Έτσι είχε αγαπήσει τον άνθρωπο και τα ανθρώπινα, τόσο πολύ, τόσο βαθειά, που θα ευχόσουν όλοι οι άνθρωποι να έχουν την ανθρωπιά του να είχαν και την ευγένεια του και την ψυχή του>>.

...Η ευαισθησία του τον οδήγησε να γράψει διηγήματα και ποιήματα επηρεασμένα από τη ζωή του στην Αιθιοπία. Έγραψε πέντε βιβλία και ένα μεγάλο αριθμό άρθρων, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Νέα Εστία. Πρόκειται για συλλογές διηγημάτων και ποιημάτων, οι οποίες αναφέρονται στα έθιμα των Αιθιόπων, τους Ελληνοαιθίοπες μαθητές του και στον Ελληνισμό της Ντίρε Ντάουας και της περιοχής του Χάραρ.

Έγραψε τα παρακάτω βιβλία: 

- Ο Σταυρός του Νότου (1952)
- Η Τροπική ζάλη (1954)
- Η Γαζέλα (1961)
- Ποιήματα (1975)                                                                                                                                                                                          
- Ισημερινός (1978)

...Στο διήγημα “Οι Λωτοί'' το οποίο περιλαμβάνεται στο βιβλίο ''Ο Σταυρός του Νότου'', αναφέρεται σε μια πραγματική ιστορία, που διαδραματίστηκε την δεκαετία του 1950:

Σε ένα χωριό της περιοχής του Χάραρ ζούσε μια Ελληνική οικογένεια, ηταν οι μόνοι Έλληνες που ζούσαν εκει. Την αποτελούσαν οι δυο γονείς και τα οκτώ παιδιά τους. Τα παιδιά πήγαιναν στο Αιθιοπικό Σχολείο και δεν μιλούσαν καθόλου Ελληνικά. Οι γονείς γνώριζαν ελάχιστα γράμματα, μόλις που μπορούσαν να διαβάσουν και να γράψουν ένα γράμμα.

Την ήσυχη ζωή τους την τάραξε ένα απρόοπτο γεγονός. Ένα από τα παιδιά αρρώστησε και ο ''μάγος της περιοχής'' δεν έκανε καλή ''διάγνωση'' και το παιδί πέθανε. Το παιδί θάφτηκε αβάφτιστο, χωρίς παπά και ψαλμωδία. Τη νεκρική πομπή των λευκών ανθρώπων, την παρακολούθησαν έκπληκτοι οι Αιθίοπες κάτοικοι του χωριού.

Το παραπάνω γεγονός το πληροφορήθηκε ένας Έλληνας οδηγός φορτηγού αυτοκίνητου, ο οποίος τροφοδοτούσε με εμπορεύματα τον συμπατριώτη μας. Ενημέρωσε αμέσως την Ελληνική Κοινότητα της Ντίρε Ντάουας, η οποία κατέβαλε μεγάλες προσπάθειες να πείσει τον πατέρα, σχετικά με το μέλλον των παιδιών του.

Τελικά, η Ελληνική Κοινότητα της Ντίρε Ντάουας ανέλαβε υπό την προστασία της την οικογένεια και την μετέφερε στη Ντίρε Ντάουα. Το πρώτο πράγμα που έκανε ήταν να βαπτίσει τα παιδιά και να τα γράψει στο Ελληνικό Σχολείο. Δυστυχώς, μόνο τα δυο μικρότερα παιδιά μπόρεσαν να το παρακολουθήσουν, τα υπόλοιπα δεν έμαθαν ποτέ την Ελληνική γλώσσα.

Μια από τις κοπέλες της οικογένειας πέθανε σε ηλικία 18 χρόνων. Όλος ο Ελληνισμός της Ντίρε Ντάουας την έκλαψε, ήταν ένα γλυκό άτομο, το οποίο ακόμα το θυμόμαστε. Σήμερα από την οικογένεια ζουν μόνο τα δυο παιδιά που πήγαν στο Ελληνικό Σχολείο, το μεγαλύτερο ζει στην Ελλάδα και το μικρότερο στην Αμερική.

Ο Μάρκος Λαζαρίδης την πρώτη του επίσημη εμφάνιση στη λογοτεχνία, την πραγματοποίησε με το βιβλίο του ''Ο Σταυρός του Νότου'', το οποίο τιμήθηκε με το βραβείο της ''Ομάδας των Δώδεκα'' (1952). Μέλη της ομαδας ήταν σπουδαίοι Έλληνες λογοτέχνες, όπως ο Κώστας Ουράνης, ο Πέτρος Χάρης, ο Ηλίας Βενέζης, ο Άγγελος Τερζάκης και ο Μ. Καραγάτσης. 

...Σε επιστολή του προς τον Μάρκο Λαζαρίδη, σχετικά με τα διηγήματα που περιλαμβάνονται στο βραβευμένο βιβλίο, ο Μ. Καραγάτση γράφει:<< Άρτιο και περίτεχνο είναι και η ''Γερακίνα''. Όσο για το ''Μελαψό φίλο'' επιτρέψτε μου να σας συγχαρώ. Πρόκειται για διήγημα αριστουργηματικό, διαμάντι πραγματικό της λογοτεχνίας μας>>. 

...Πηγή του παραπάνω άρθρου είναι το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου και το βιβλίο του Μάρκου Λαζαρίδη ''Ο Σταυρός του Νότου''.

                                                                                                                                               Σταύρος Ε. Βινιεράτος


Comments