Φόρος Τιμής





Με την ευκαιρία των 100 φύλλων του εφημεριδακίου μας  – συγχωρέστε μου την «ορθογραφία» - θέλω ν’ αποθέσω τον ελάχιστο φόρο τιμής – όπως νομίζω πως θα το θέλατε οι περισσότεροι, αν όχι όλοι - στους ανθρώπους εκείνους που χρωστάω – όπως όλοι μας – αυτό που είμαι σήμερα.

Και θα ξεκινήσω με τον Νικόλαο Δράκο, τον Γυμνασιάρχη και διευθυντή του Ελληνικού Σχολείου και οικοτροφείου της Αντίς Αμπέμπα. Εκείνο τον κοντούλη, πάντα καλοντυμένο και μοσχομυρισμένο μεσόκοπο, με το καπέλο που του σκέπαζε το κεφάλι ή το κρατούσε στα χέρια και νευρικά γύριζε το μπορ, που όσο μπόι του έλειπε, τόση φωνή είχε. «Μέντα, βίτσες!». Ξέρω, ξέρω, υπάρχουν κάποιοι, ελπίζω λίγοι, που του καταλογίζουν τα παιδικά τους τραύματα που κουβαλάνε μέχρι σήμερα. Ένα θέλω να πω σε κείνα τα τότε παιδιά, που σήμερα οι περισσότεροι είναι εξήντα φεύγα προς εβδομήντα έλα, για να μην πω και παραπάνω. Πώς να μην είναι αυστηρός και πολλές φορές άδικος, όταν ήταν υπόχρεος για 300 περίπου παιδιά και των δύο φύλων; Εδώ, στο σπίτι μας, έχουμε 2 ή 3 παιδιά και δεν μπορούμε να τα ελέγξουμε και κάποιο είναι «αδικημένο». Χρειάστηκα κι εγώ να «δουλέψω» πολύ με τον εαυτό μου, για να μπορέσω να τον καταλάβω, όπως και τους περισσότερους εκπαιδευτικούς.

Σειρά έχει η Κυρία Βέρα Βαγγελάτου, χωρίς να ξεχάσω την κυρία Ουρανία ή την κυρία Σωτηρίου – και οι δύο είχαν την επίβλεψή μας για λίγα χρόνια – που η καθεμιά τους άφησε το δικό της στίγμα. Μια γυναίκα που η ευγένεια και η μόρφωσή της ξεπηδούσε από κάθε της μόριο, κάθε της κίνηση, κάθε κουβέντα. Πόσα της οφείλουμε εμείς τα κορίτσια του οικοτροφείου και περισσότερο εγώ. Όταν κάποτε έπεσα και χτύπησα στο κεφάλι, για μέρες, μόλις άνοιγα τα μάτια μου, εκείνη έβλεπα στο προσκέφαλό μου. Αυτός είναι και ο λόγος που, μεγαλώνοντας, την αποκαλούσα μαμά-Βέρα και τη θεωρώ τη δεύτερή μου μάνα. Σ’ αυτή τη γυναίκα οφείλω, επίσης, το ότι μπορώ να συνταιριάζω τις λέξεις και - όπως εκείνη πολύ χαρακτηριστικά έλεγε τόσο για τη ζωγραφική όσο και για τη συγγραφή της – να «μουντζουρώνω». Εκείνη με έσπρωξε στο να «παίζω» σοβαρά με τις λέξεις, τις εικόνες, τα συναισθήματα, τις έννοιες και τα νοήματα.

Η Κυρία Μπρόφα! Τι να μη θυμηθεί κάποιος απ’ αυτό τον καλοσυνάτο άνθρωπο, που ήταν υπεύθυνη στην κουζίνα και όποτε, σε κάποιο από τα παιδιά, δεν άρεσε το φαγητό, είχε τη λύση στα κρυφά και πάντα με κείνο το τεράστιο χαμόγελο!!! Αναρωτιέμαι μέχρι σήμερα: Θύμωνε ποτέ αυτή η γυναίκα;

Σειρά έχει εκείνος που μας έμαθε, μέσα από τα μαθηματικά, να σκεφτόμαστε, όσο γίνεται, ορθολογιστικά: Ο Νικόλαος Γκίμης. Κι εκείνος, πάντα καλοντυμένος, μ’ ένα χαμόγελο, που χρειάστηκε χρόνια να καταλάβω ότι δεν ήταν ειρωνικό, αλλά συγκαταβατικό.

Να πάω στους φιλόλογους τώρα. Συγχωρήστε μου τη σειρά, είναι τελείως τυχαία. Σπύρος Χρονόπουλος ή αλλιώς, Θείος Πίπης. Πάντα με χιούμορ κι όταν κάποιος ήταν αδιάβαστος ή άτακτος, είχε στη γωνία του πέτου του μια καρφίτσα και μας τσιμπούσε το μπράτσο. Κανείς, ποτέ, όμως, δεν του το καταχώρησε αρνητικά. Αντίθετα, γελούσαμε. Ο Αλέξης Παπούλιας, που όποτε θέλαμε να «χάσουμε» μάθημα, είχαμε ανακαλύψει το κουμπί του: ζωγραφίζαμε στον πίνακα τη σβάστικα. Αυτό ήταν. Προσπαθούσε να μας δώσει να καταλάβουμε τα υπέρ της δημοκρατίας και τα κατά του φασισμού. Τότε νομίζαμε ότι χάναμε το μάθημα, αντίθετα, χρόνια μετά, κατάλαβα πόσο πιο ουσιαστικό ήταν αυτό το μάθημα, από το να βγάλουμε την ύλη. Η κυρία Πυρπηρή, με την οποία δεν είχα και πολύ αρμονικές σχέσεις, όχι προσωπικές, αλλά εξαιτίας του μαθήματός της, που ήταν η ιστορία κι αρνιόμουν πεισματικά να θυμάμαι χρονολογίες και ονόματα, που αργότερα, επίσης, κατάλαβα πόσο σημαντικά ήταν. Την κυρία Τρουλινού δεν την πρόλαβα σαν εκπαιδευτικό, ήμουν ακόμη δημοτικό, αλλά έμενε κι εκείνη στο οικοτροφείο και τη θυμάμαι σαν όνειρο. Φιλόλογος και πολύ ήρεμος και αποδοτικός, θα έλεγα, και ο Χρυσάφης.

Και τώρα που είπα δημοτικό. Πώς να ξεχάσω τις αδελφές Λουκάκη, την Τάνια και τη Χρυσάνθη. Θυμάμαι περισσότερο την Τάνια που έπαιρνε στοργικά το χέρι των νηπίων και τα οδηγούσε στην τάξη ή στην παρέλαση. Τη δε Χρυσάνθη τη θυμάμαι περισσότερο στη χορωδία του Τσιλλίδη, που τέτοια ψαλμωδία δεν έχω ακούσει μέχρι σήμερα. Τι φωνή ήταν εκείνη ως τενόρος, στο Τροπάριο της Κασσιανής τη Μεγάλη Τρίτη, με τετραφωνική χορωδία!

Ο Αντώνης Γκίκας, εκείνος ο πανύψηλος άντρας με το ράθυμο βήμα, τις ράθυμες κινήσεις και το χαμόγελό του, που όταν μας το χάριζε, σαν να έλαμπε όλη η τάξη. Και το μάθημά του: Αγγλικά και ενίοτε και Φυσική. Ένας άλλος καθηγητής των Αγγλικών ήταν κι ο Bilford, τον οποίο δεν πρόλαβα, όπως και ο Κωνσταντίνος Παπαδάκης, που επίσης μας έκανε και Φυσικο-Χημεία. Ένα ανήσυχο πνεύμα, τον οποίο μέχρι σήμερα θυμάμαι με μεγάλη εκτίμηση.

Γυμναστές είχαμε τους Παπαγεωργίου, Παρθύμο και Καζάκο. Ο τελευταίος έφτασε το σχολείο μας να διακριθεί στους Παναιθιοπικούς αγώνες στίβου, αφού οι άλλοι δύο είχαν σπείρει το σπόρο.

            Πώς να μη θυμηθώ τον Σοφοκλή Μπινιάρη, που μας έκανε Θρησκευτικά. Αυτόν τον άνθρωπο που ήταν και το δεξί χέρι του Δράκου στο εξατάξιο γυμνάσιό μας και πάντα καλοπροαίρετος κι ας ήθελε να δείχνει φορές-φορές πως θύμωνε. Ποτέ δεν κατάφερε να μας κάνει να νοιώσουμε άβολα, να μας τρομάξει.

Τελευταίο αφήνω την πιο όμορφη, αξιαγάπητη και αξιοσέβαστη φιγούρα του σχολείου μας: Τον Τατσιμπέλι. Ήταν ο άνθρωπος που μας μάθαινε γραφή και ανάγνωση της γλώσσας που ήδη γνωρίζαμε, σχεδόν, από τα γεννοφάσκια μας, μιας και ήταν η γλώσσα της χώρας που μας φιλοξενούσε: τα Αιθιοπικά. Τον θυμάμαι όταν θύμωνε κι «έχανε» τον αυτοέλεγχό του, να με τραβολογά από το θρανίο, που αρνιόμουν να αφήσω, να δαγκώνει τα κάτω χείλη του και – ας μου το συγχωρέσει που δε θυμάμαι – να λέει κάποια λέξη στα αιθιοπικά. Κι εμείς τι κάναμε; Γελούσαμε.

Σας ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΎΜΕ πολύ, όπου κι αν βρίσκεστε και να ξέρετε ότι σας οφείλουμε πολλά. Κι αν κάποιους έχω ξεχάσει, ευκαιρία, να μας τους θυμήσει κάποιος άλλος…

                               

                                                                                                                                               Αθηνά Μαραβέγια





Συνεχίζουμε το αφιέρωμα στους καθηγητές μας, με ενδιαφέρουσες απόψεις, μαθητών του Ελληνικού Γυμνάσιου της Αντίς Αμπέμπας :

- Ο  Γυμναστής Γιάννης Γεωργαντζής, μας οδήγησε σε πολλές νίκες στους Παναιθιοπικούς αγώνες στίβου, ίσως πήραμε επί των ημερών του, τα περισσότερα μετάλλια που είχε πάρει ποτέ το Ελληνικό σχολείο.  
- Η φράση "α να μου χαθείς, όλο το κουτόχορτο της Αιθιοπίας έχεις φάει " σας θυμίζει κάτι;;;     
 (Νίκος Γκίμης).
                                                                                                               Άννα Χριστοφοράκη-Πάγκαλου

- Ο Βιλφόρ μας έκανε Γαλλικά, σε οποίο από εμας, έκανε αταξία η ήταν αδιάβαστος, έλεγε: έλα να σου δώσω το ουίσκακι σου, μετά γύριζε τον χάρακα από την πλευρά που χαρακώνει και μας χτύπαγε στις παλάμες.

                                                                                         Ελένη Χρήστου-Γιαννιάδη                                

 

- Επειδή είχα διαβάσει όλα τα βιβλία από τις βιβλιοθήκες των τάξεων (κάθε τάξη είχε την δική της δανειστική βιβλιοθήκη), ο Νικόλας Δράκος, μου έδινε βιβλία από την βιβλιοθήκη των καθηγητών. Ήταν εκείνος που με έριξε στα βαθειά, για να διαβάσω Καζαντζάκη και Λουντέμη. Έπαιρνα τα βιβλία με την προϋπόθεση, ότι δεν θα έλεγα σε κανένα, τους τίτλους των.

 

- Ο Κώστας Παπαδάκης, εκτός από καθηγητής, ήταν και πολύ καλός ζωγράφος (παρότι έπασχε από αχρωματοψία). Είχε φτιάξει τα πανό που υπήρχαν δεξιά και αριστερά από την οθόνη, του κινηματογράφου ‘’Ethiopia’’. Έιχε ζωγραφίσει και πολλούς πίνακες,  τους οποίους χάρισε όταν έφυγε από την Αντίς Αμπέμπα.

                                                                                                                                              Μαρίνα Λύτη

 

- Ο Γυμναστής Γιάννης Δούλης, ήταν ένας μεγάλος αθλητής. Μας προπονούσε για να λάβουμε μέρος στους Παναιθιοπικούς Μαθητικούς Αγώνες Στίβου, του 1968. Δυστυχώς οι αγώνες  δεν έγιναν, λόγω φοιτητικών ταραχών. Στενοχωρήθηκε πολύ, γιατί πίστευε ότι θα κερδίζαμε το χρυσό μετάλλιο στην σκυταλοδρομία. Οταν επέστρεψε στην Ελλάδα, έλαβε μέρος στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Στίβου και κέρδισε την τρίτη θέση στο Δέκαθλο.

                                                                                                                                    Γιώργος Βινιεράτος

 

- Εκείνον που συναντούσα συχνά στην Παναγίτσα του Παλαιού Φαλήρου, ήταν ο  Φιλόλογος Γεράσιμος Χρυσάφης, (διατέλεσε και καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών). Τον εκτιμούσα απεριόριστα, για το χιούμορ του και για το ανοιχτό του μυαλό. Την τελευταία φορά που τον είδα, μου είπε για τα μεγάλα προβλήματα υγείας που είχε……μετά από 15 ημέρες, είδα την αγγελία της κηδείας του.

                                                                                                                                 Δημήτρης Στραγάλης

 

- Η Βέρα Βαγγελάτου, διέγνωσε την αγάπη μου για το διάβασμα και με πήρε ως βοηθό της, για να κάνουμε την καταγραφή και την ταξινόμηση των βιβλίων της βιβλιοθήκης. Τι πλούτος σε κλασική λογοτεχνία υπήρχε σ' αυτήν την βιβλιοθήκη. Είχε γίνει από δωρεές Ελλήνων ομογενών.

 

- Ο Αναστάσιος Τσιλίδης, άλλος αγαπητός μου. Δεν αγαπούσε την βυζαντινή μουσική. Ήταν λάτρης της "ευρωπαϊκής" και αυτήν μας δίδαξε στην χορωδία της εκκλησίας.

                                                                                                                            Μαρία Ταταλιά-Μαράντη

 

- Ο Γιάννης Θωμόπουλος, Φιλόλογος- Γυμνασιάρχης. ¨Ήταν ο πρώτος που μας δίδαξε έξω από την διδακτέα ύλη, χρησιμοποιώντας βιβλία των Παπαρρηγόπουλο και Σάθα, ιστορικούς της νεότερης Ελλάδας, για να μάθουμε και άλλες απόψεις για την ιστορία. Ήταν ο πρώτος που εφάρμοσε μαθητικές εκλογές και έφτιαξε την πρώτη βιβλιοθήκη. Οραματιστής, επηρέαζε με την διδασκαλία του πολλούς μαθητές. Ήταν επίσης σπουδαίος Γλωσσολόγος.

 

- Ο Σπύρος Χρονόπουλος, Φιλόλογος Γλωσσομαθής, ήταν πολυταξιδεμένος. Κάθε καλοκαίρι ξόδευε όλες τις οικονομίες του, ταξιδεύοντας σε πόλεις της Ευρώπης για να εμπλουτίσει τις γνώσεις του. Καινοτόμος, με μοντέρνο τρόπο διδασκαλίας, ειδικά την εποχή εκείνη, μιλούσε πολύ καλά Γερμανικά και Ιταλικά. Μας μετάφραζε δοκίμια από τον Κικέρωνα, τον Νίτσε και τον Σοπενχάουερ, για να γνωρίσουμε και ξένους φιλόσοφους. Είχε μεγάλη αμεσότητα με τους μαθητές του. Ποτέ δεν βαρεθήκαμε τα αρχαία, γιατί έβρισκε πάντα και άλλα θέματα να τα συνοδεύσουν.

 

- Ο Νικόλας Δράκος, ήταν ο πιο δραστήριος Γυμνασιάρχης. Καλός Φιλόλογος, προσεκτικός στην διδασκαλία του, μας μάθαινε τα πάντα από την διδακτέα ύλη. Αγαπούσε υπερβολικά τους αρχαίους φιλόσοφους και όταν μας διάβαζε Κρίτωνα, έβγαζε το μαντήλι του και σκούπιζε τα δάκρυα του.

                                                                                                                    Δημήτριος Καλογερόπουλος

 

- Η Φλώρα Ζαλάχα ήταν η δασκάλα – δέος, η οποία, κατά τις δεκαετίες 1940 και αρχές 1950, είχε την ευθύνη να διδάσκει δύο τάξεις, την Α΄ και Β΄ Δημοτικού, τις ίδιες ώρες και στην ίδια αίθουσα (στην υψηλότερη άκρη του σχολείου, χώρια από το κύριο κτήριο, αίθουσα αφιερωμένη στη μνήμη του ήρωα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, Αντιπλοιάρχου Γεωργίου Μπλέσσα, με τη φωτογραφία του πάνω από τον πίνακα). Σαν να μην έφθαναν τα 35-40 πιτσιρίκια των δύο τάξεων, είχε συγχρόνως και την εποπτεία του κεντήματος των μεγάλων μαθητριών. Και όμως, μας έστελνε στην Γ΄ Δημοτικού έτοιμους για τη συνέχεια.

 

- Ο Σοφοκλής Μπινιάρης, ο μακροβιότερος καθηγητής του Ελληνικού Σχολείου της Αντίς Αμπέμπας.  Επισήμως, καθηγητής θρησκευτικών, στην πράξη ο άνθρωπος που έσωζε το σχολείο από κάθε ξαφνικό κενό:  Διευθυντής του Δημοτικού το 1953-1954 μετά τον αδόκητο θάνατο του Ευαγγέλου Σταύρου και πριν από τον ερχομό του Ν. Καραγκούνη, καθητητής κατά καιρούς των Αρχαίων και Νέων Ελληνικών, Βοηθός Γυμνασιάρχη, εκπρόσωπος της Κοινότητας για την είσπραξη των διδάκτρων και, για τους μαθητές, η ήρεμη φωνή που μετρίαζε την αυστηρότητα των Γυμνασιαρχών.  Παραμένει αξέχαστος σε τουλάχιστον δύο γενεές μαθητών του.

 

- Ο Ανάργυρος Ζενάκος, ο καθηγητής που από το 1956 έκανε δεκάδες μαθητές να αγαπήσουν τη Φυσική (κυρίως), τη Χημεία και γενικότερα τις θετικές επιστήμες, με αποτέλεσμα το υψηλό ποσοστό των μηχανικών, φυσικών, αστροφυσικών, γιατρών κλπ. μεταξύ των αποφοίτων της Αντίς Αμπέμπας.  Η λαμπρή του σταδιοδρομία, στην Κύπρο, στην Αιθιοπία και στο Βαρβάκειο, με κορωνίδα τον διορισμό του ως «Επιθεωρητή των Επιθεωρητών» του Υπουργείου Παιδείας, και ο σεβασμός που εμπνέει ακόμη στους παλιούς μαθητές του πιστοποιούν την αναμφισβήτητη αξία του.

                                      Νικόλαος Χρ. Βοζίκης

 


Comments