Οι Μεσαιωνικοί Χρόνοι

                                
                                                 Το πρώτο πέτρινο γεφύρι της Αιθιοπίας (1626)
 
Κατά την περίοδο που ακολούθησε την άλωση της Κωνσταντινούπολης ένας απροσδιόριστος αριθμός Ελλήνων ζήτησε και βρήκε φιλόξενο καταφύγιο στην Αιθιοπία.
 
Την πρώτη μνεία για την παρουσία και δραστηριότητα Ελλήνων εμπόρων στην Αιθιοπία κατά τους νεότερους χρόνους μας παρέχει ο Ισουίτης ιερέας που συνόδευσε την Πορτογαλική αποστολή στην αιθιοπική αυτοκρατορική αυλή το 1520, ο F. Alvarez,ο οποίος αναφέρει ότι στο ακμαίο εμπορικό κέντρο Manadely οι μόνοι μη μουσουλμάνοι έμποροι ήταν Έλληνες και ότι μεταξύ των άλλων Ευρωπαίων που είχαν καταφύγει στην Αιθιοπία προερχόμενοι από τη Τζέντα ήταν ένας Έλληνας από τη Χίο.
 
Στα χρονικά του αυτοκράτορα Κλαύδιου αναφέρεται η παρουσία Ελλήνων στην Αιθιοπία. Επίσης είναι γνωστό ότι οι Αιθίοπες αυτοκράτορες χρησιμοποιούσαν κατά τους νεότερους χρόνους Έλληνες εμπορικούς αντιπρόσωπους σε πόλεις όπως το Κάιρο, η Ιερουσαλήμ, το Hormuz κ.τ.λ.
 
Το ότι ο αριθμός των Ελλήνων που κατέφυγαν στην Αιθιοπία μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης ήταν σημαντικός επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι στην επαρχία Αγκαμε υπάρχει χωριό που ονομάζεται «Ρουμαουη» και που προφανώς οφείλει το όνομα του αυτό στο ότι κατοικήθηκε από Έλληνες.
 
Η προέλευση των Ελλήνων που κατέφευγαν στην Αιθιοπία ήταν κυρίως από την Μικρά Ασία και από τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και ο αριθμός τους εξαρτιόνταν πάντοτε από την ένταση των διώξεων των Τούρκων κατακτητών. Ήταν κατά κανόνα έμποροι και τεχνίτες και οι Αιθίοπες αυτοκράτορες επωφελήθηκαν στο έπακρο από τις δεξιότητες τους που σπάνιζαν μεταξύ των υπηκόων τους, όπως αποδεικνύεται και από τις εκκλησίες τους, που είδαμε στα προηγούμενα, προς τους Ευρωπαίους και τους Αλεξανδρινούς Πατριάρχες να τους αποσταλούν μεταξύ των άλλων και τεχνίτες διάφορων ειδικοτήτων.
 
Οι πληροφορίες που έχουμε, ιδίως για την περίοδο του 17ου και 18ου αιώνα, μας διασώζουν τα ονόματα ορισμένων Ελλήνων που κατέβαλαν θέσεις και αξιώματα στην αυτοκρατορική αυλή είτε ανέπτυξαν δραστηριότητες πλησίον των Αιθιόπων αυτοκρατόρων προσφέροντας τις υπηρεσίες τους σ’ αυτούς.
 
Αναφέραμε ότι οι Αιθίοπες αυτοκράτορες, τηρώντας την παράδοση που καθιερώθηκε με τον αδελφό του Αγίου Φρουμεντίου Αιδέσιο, ο οποίος είχε υπηρετήσει ως ιματιοφύλακας και οικονόμος του Αξιωμίτη βασιλιά, προσλάμβαναν για την θέση αυτή Έλληνες.
 
Επί lyasu II την θέση κατείχαν ο Γεώργιος Μπράχος (Braxos) από τη Χίο και στη συνέχεια ο Πέτρος από την Ρόδο και επί των αυτοκρατόρων Ioas και Takla Haymanot II τη θέση διατηρούσε ο Ανθούλης από τη Ρόδο. Ο αυτοκράτορας Iyasu Ι είχε στην αυλή του έναν Έλληνα γιατρό με το όνομα Δημήτριο, ενώ οι αυτοκράτορες Bakaffa και Iyasu II χρησιμοποιήθηκαν Έλληνες τεχνίτες σε διάφορες εργασίες. Συγκεκριμένα ο Iyasu II χρησιμοποίησε Έλληνες τεχνίτες για την διακόσμηση του ανακτόρου του.
 
Ο λόγιος κληρικός Καισάριος Δαπόντες, που αλληλογραφούς με τον Iyasu II, γράφει ότι ο αυτοκράτορας πλαισιωνόταν από μια πλειάδα Ελλήνων συμβούλων οι οποίοι ασκούσαν μεγάλη επιρροή πλησίον του και διαμόρφωσαν τη φιλελληνική πολιτική του. Ένας άλλος  Έλληνας που ασκούσε μεγάλη επιρροή κατά την περίοδο αυτή, ήταν ο Bajirond Γιάννης, που ήταν στην υπηρεσία του διοικητή του Tigrai, Ras Mikael και που προσέφερε επίσης τις υπηρεσίες του και στους αυτοκράτορες  Iyasu II και Ioas.
 
Αξιοσημείωτη είναι επίσης η δραστηριότητα που ανέπτυξαν επί της βασιλείας του Bakaffa και του Iyasu II δυο Έλληνες που είναι γνωστοί με τα μικρά τους ονόματα, Δημήτριος και Γιώργης. Οι δυο αυτοί Έλληνες κατασκεύασαν το πρώτο σύγχρονο πλοιάριο με το οποίο διέσχισαν τη λίμνη Τάνα, πράγμα που επέσυρε το θαυμασμό του αυτοκράτορα Bakaffa, αργότερα δε προσέφεραν τις υπηρεσίες τους στον αυτοκράτορα Iyasu II.
 
Για την εξαιρετική θέση, την επιρροή, την προσφορά, την οργάνωση τη συμμετοχή στην οικονομική, κοινωνική και πολιτικοθρησκευτική ζωή της Αιθιοπίας των Ελλήνων, κατά το β’ ήμισυ του 18ου αιώνα, πολύτιμες πληροφορίες μας παρέχει ο Σκώτος James Bruce, ο οποίος επισκέφθηκε κατά την περίοδο αυτή την Αιθιοπία και διευκόλυνε σημαντικότατα στις έρευνες του από τους Έλληνες που διέμεναν εκεί.
 
Οι Έλληνες της περιόδου αυτής λοιπόν είναι οι ανεπίσημοι πρεσβευτές του Ελληνισμού στην Αιθιοπία και εργάσθηκαν για τη σύσφιξη των πολιτικών, πνευματικών και θρησκευτικών σχέσεων των δυο πλευρών, επιδιώκοντας της αρχαίας εποχής, κατά την οποία η Αιθιοπία ήταν το πνευματικό τέκνο του ελληνικού πνεύματος.
 
 
             Του Χρήστου Ε. Γιαννούλα
Καθηγητής του Ελληνικού Γυμνασίου της Αντίς Αμπέμπας (1973 - 77)
Comments